Ford Aleksander

właśc. Mosze Lifszyc (1908 Łódź – 1980 Nowy Jork) – reżyser, scenarzysta filmowy. Od 1928 realizował filmy krótkometrażowe (m.in. o Łodzi – Polski Manchester). Do 1939 zrealizował siedem filmów pełnometrażowych, m.in.: Legion ulicy (1932); dokumentalno-fabularny (sfinansowany przez Bund, którego autorami scenariusza byli Wanda Wasilewska i J. Pat) Mir kumen on (Droga młodych, 1936), który odniósł sukces we Francji (pt. Nous arrivons; w 1944 w Wlk. Brytanii opracowano skróconą wersję filmu pt. Children Must Laugh); Ludzie Wisły (1938, wspólnie z Jerzym Zarzyckim). Z chwilą wybuchu II wojny światowej F. znalazł się w Związku Radzieckim, gdzie – pracując w studiach filmowych Nowosybirska, Taszkientu i Mińska – realizował filmy dokumentalne i instruktażowe. W 1943 wstąpił do I Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki, następnie do I Armii WP, gdzie zorganizował Czołówkę Filmową WP; realizował dla niej filmy dokumentalne (m.in.: Bitwa pod Lenino, Przysięgamy polskiej ziemi, Majdanek). W 1944 był naczelnikiem Wydziału Filmowego Resortu Informacji i Propagandy przy PKWN i szefem Wytwórni Filmowej WP. W 1945-1947 pełnił funkcję dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowego „Film Polski”, a od 1955 – kierownika artystycznego zespołu filmowego „Studio”. Po wojnie zrealizował wiele filmów fabularnych, m.in.: Ulica graniczna (1949, złoty medal na festiwalu w Wenecji), poświęcony stosunkom polsko-żydowskim; Młodość Chopina (1952); Piątka z ulicy Barskiej (1954, nagroda na festiwalu w Cannes); Krzyżacy (według powieści H. Sienkiewicza; 1960, nagrodzony nagrodą państwową I stopnia), film, który miał największą widownię w dziejach polskiego kina; Pierwszy dzień wolności (według L. Kruczkowskiego, 1964). U jego boku karierę reżyserską zaczynał m.in. Andrzej Wajda. F., uważany przez kierownictwo PZPR za czołowego reprezentanta środowiska filmowego, niejednokrotnie bronił dzieł swych kolegów przed wstrzymaniem rozpowszechniania. Stracił łaski czynników partyjnych, przenosząc na ekran opowiadanie Marka Hłaski Ósmy dzień tygodnia (1958). Wydarzenia marcowe (Marzec '68) spowodowały, że od 1969 mieszkał w Stanach Zjednoczonych. Był reżyserem filmu o J. Korczaku: Sie sind frei, Doktor Korczak (1973; kooprodukcja izraelsko-niemiecka). Zmarł śmiercią samobójczą.

Autor hasła: Urszula Kobiałko-Fuks

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem