Firkowicz Abraham ben Samuel

pseudonim literacki Ewen Reszef; znany wśród karaimów jako Hadżi Baba (1785 Łuck – 1874 Czufut-Kała) – uczony karaimski, znakomity hebraista, badacz epigrafiki karaimskiej, archeolog, członek Wileńskiej Komisji Archeologicznej. Wychował się w patriarchalnej rodzinie karaimskiej. Ukończył karaim. szkoły wyznaniowe, wykazując nieprzeciętne zdolności. W 1812 został nauczycielem religii w Łucku. Od 1818 pełnił funkcję młodszego chaz(z)ana przy tamtejszej kinesie. Wkrótce opuścił Łuck i osiadł w Eupatorii na Krymie. Od 1830 rozpoczął działalność naukową. Razem z S. Babowiczem odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej, gdzie otrzymał tytuł hadżiego. Przywiózł stamtąd bezcenne rękopisy hebrajskie. W Konstantynopolu wydał karaimski przekład Biblii (tzw. Edycja stambulska). Potem zamieszkał w Trokach. Zgromadzony przez F. bogaty materiał badawczy został zakupiony w 1856 przez Cesarską Bibliotekę w Petersburgu. Jego sława, jako uczonego i archeologa, była powszechna. Entuzjastycznie wspomina go W. Syrokomla (Wycieczki po Litwie, 1856). W 1872 F. wydał w Wilnie pamiętniki, wraz z opisem podróży na Wschód, oraz zbiór inskrypcji z nagrobków karaim. pt. Awne(j) Zik(k)aron. Cztery lata po śmierci F. hebraista A. Harkawi wystąpił z krytyką jego dorobku (część materiału okazała się falsyfikatami), jednak mimo błędów metodologicznych, osiągnięcia nauk. F. są niepodważalne. Jego wpływom i protekcji z lat 60. XIX w. karaimi polscy zawdzięczają stworzenie Karaimskiego Zarządu Duchownego, jako naczelnej i niezależnej organizacji wyznaniowej.

Autor hasła: Małgorzata Naimska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem