Filon z Aleksandrii

(łac. Philo) (ok. 30-13 p.n.e. Aleksandria – ok. 42-54 n.e. tamże) – zhellenizowany filozof i teolog żydowski. Pochodził z zamożnej i wpływowej rodziny kapłańskiej. Wykształcony był w zakresie filozofii i literatury greckiej. Prawdopodobnie nie znał języka hebrajskiego. Biblię studiował na podstawie Septuaginty. Prawdopodobnie pełnił urząd prawnika przy gminie żydowskiej w Aleksandrii. Przewodniczył poselstwu Żydów aleksandryjskich do cesarza Kaliguli (39/40 n.e.). Jego pisma filozoficzne do tego stopnia były pozbawione żydowskiego nastawienia, że przez pewien czas nawet kwestionowano ich autentyczność. W pismach egzegetycznych dążył do pogodzenia treści Pięcioksięgu z rozumem, stosując egzegezę alegoryczną. Był przedstawicielem synkretyzmu religijno-filozoficznego oraz twórcą gradualistycznej metafizyki aleksandryjskiej, opartej na konstrukcji Bóg-Logos-świat materialny. Uważał, że przykazania Mojżesza i przepisy rytualne zachowują moc obowiązującą, ale postacie patriarchów przedstawił jako uosobienie stoickich ideałów cnoty. Pisma historyczno-apologetyczne F. z A. stanowią ważne źródła do historii Żydów aleksandryjskich oraz zawierają m.in. opisy życia członków sekt esseńczyków i terapeutów. Poglądy F. z A. nie wywarły większego wpływu na późniejszy judaizm (poza aleksandryjską szkołą egzegezy), miały natomiast duże znaczenie dla chrześcijaństwa. F. z A. był traktowany niemal jak jeden z Ojców Kościoła. Mimo eklektyczności i małej oryginalności, spełnił ważką rolę pośrednika między filozofią hellenistyczną a chrześcijaństwem i neoplatonizmem.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand