Feldman Wilhelm

(1868 Zbaraż – 1919 Rabka) – pisarz, historyk, historyk literatury, krytyk literacki, asymilator; związany był z Krakowem i Lwowem. Pochodził z ubogiej chasydzkiej rodziny. Otrzymał wykształcenie religijne, potem był samoukiem i wolnym słuchaczem uniwersytetu berlińskiego (1895). W latach 80. XIX w. podjął działalność na rzecz asymilacji Żydów do kultury polskiej oraz przeciw syjonizmowi i „zacofaniu” ortodoksów. Poświęcił temu tematowi wiele prac, m.in.: Asymilatorzy, syjoniści i Polacy (1893); Stosunek A. Mickiewicza do Żydów (1890); Żydzi w powieściach Orzeszkowej (1896); dramat Cudotwórca (1900); powieść Żydziak (1889). Był jednym z pionierów literatury polsko-żydowskiej, sekretarz Fundacji barona Maurycego Hirscha dla Popierania Szkolnictwa Ludowego w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim (1891-1894). Związany ze środowiskami socjalistów polskich był dwukrotnie aresztowany. Wydawał i redagował kilka czasopism, wśród nich „Dziennik Krakowski” (1896-1897), „Słowo Polskie” (od 1901), a potem miesięcznik „Krytyka” (1901-1914, 35 tomów). Koryfeusz polskiej krytyki literackiej swego czasu. Jego Piśmiennictwo polskie ostatnich lat dwudziestu było pierwszą syntezą dotyczącą Młodej Polski (t. 1-2, 1902; miało kilka wydań systematycznie rozszerzanych, od edycji 5 – jako Współczesna literatura polska). Był także wybitnym historykiem (prace: Stronnictwa i programy polityczne w Galicji 1846-1906, t. 1-2, 1907; Dzieje polskiej myśli politycznej w okresie porozbiorowym, t. 1-3, 1914-1920). Przeciwnik Narodowej Demokracji. Zwolennik polskich dążeń niepodległościowych (inicjator Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych, współorganizator Strzelca i Drużyn Strzeleckich, żołnierz Legionów Polskich; naczelnik biura prasowego Naczelnego Komitetu Narodowego w Berlinie, 1914-1918). Na łożu śmierci zmienił wyznanie, przyjmując chrzest.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Wilhelm Feldman - Feldman Wilhelm - Polski Słownik Judaistyczny
Wilhelm Feldman (kliknij, aby powiększyć)

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand