Ewen Sztij(j)a

(hebr., Kamień Fundamentu [Podstawy]) – termin używany przez tan(n)aitów, oznaczający „kamień, z którego wysnuty został świat” bądź „kamień węgielny [świata]”. Stosowanie tego terminu wynikało z przekonania, że stworzenie świata rozpoczęło się od znajdującego się w jego centrum kamienia. Miał on spoczywać na górze Moria, w miejscu Najświętszym (Święte Świętych; hebr. Kodesz ha-Kodaszim) w Świątyni Jerozolimskiej. Na nim spoczywała Arka Przymierza. Arcykapłan wchodząc w dniu Jom Kipur do owego miejsca, na E.Sz. stawiał naczynie z tlącym się kadzidłem. Według wskazań Miszny, E.Sz. został przeniesiony na górę Moria w czasie budowy Świątyni, a początek dzieła stworzenia miał miejsce na górze Syjon. Później, w midraszach, pojawiły się różnego rodzaju opowieści, związane z E.Sz.; według nich, wszystkie podziemne źródła biorą swój początek właśnie pod tym kamieniem; to na nim miał spać Jakub, śniąc o drabinie łączącej niebo i ziemię, oraz o wstępujących i zstępujących po niej aniołach; na nim miała zostać wzniesiona cała Świątynia; E.Sz. miał też posiadać liczne magiczne właściwości. Według tradycji muzułm., E.Sz. znajduje się pod Meczetem Omara na Wzgórzu Świątynnym. Jednak dla Żydów sprawa ta jest daleka od jednoznaczności i – zgodnie z jedną z teorii – meczet ów wzniesiony został nad kamieniem węgielnym ołtarza całopalenia, zaś Święte Świętych znajdowało się w miejscu, leżącym na wschód od tej świątyni muzułmańskiej.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem