Ettinger Salomon (Szlojme)

(ok. 1800 [1803?] Warszawa – 1856 Zamość) – pionier haskali i literatury jidysz, lekarz. Wcześnie osierocony, był wychowywany przez wuja, Mendla E., rabina w Łęcznej. Mając 15 lat ożenił się i przeniósł do teściów do Zamościa, gdzie zetknął się z kręgiem tamtejszych maskili. Zaczął pisać drobne utwory literackie i malować. Potem przebywał u krewnych w Odessie, Brodach oraz ukończył kurs medyczny na uniwersytecie we Lwowie (1825-1830), gdzie również wykrystalizował się jego talent literacki. Praktykował półlegalnie jako lekarz w kilku miastach Rosji i w Zamościu, starając się bezskutecznie o nostryfikację dyplomu. W 1846 opuścił Zamość i osiadł na roli w pobliskim Żdanowie. Próba gospodarowania, mimo wysiłków, zakończyła się niepowodzeniem. Twórczość E. obejmuje pisane w języku jidysz bajki, opowiastki, satyry, wiersze, epigramaty, w których dochodzą do głosu wpływy literatury oświecenia (m.in. G.E. Lessinga, N. Lenau'a, J. de La Fontaine'a), w tym po raz pierwszy w literaturze jidysz – polskie (m.in. I. Krasickiego). Do historii E. przeszedł przede wszystkim jako autor komedii Serkełe (jid., Sarusia). Swoich utworów nie wydawał drukiem; krążyły w odpisach (często niedokładnych) oraz w wersjach ustnych. Zebrane bajki, ballady i epigramaty E. ukazały się w 1889, a dzieła zebrane – Ałe ksowim fun dr. Szlojme Ettinger (jid., Wszystkie pisma dr. Szlomy Ettingera) – wydał w dwóch tomach M. Weinreich w 1925 w Wilnie. Później jeszcze opublikowano dwa wybory prac tego autora: Geklibene werk (jid., Prace wybrane, Kijów 1935) i Ojs geklibene szriftn (jid., Z wybranych pism, Buenos Aires 1957).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem