Elzenberg (Elsenberg) Jakub

(1817 [1820, 1821] Warszawa – 1886 tamże) – literat, pedagog, działacz społeczny związany z Warszawą. Pochodził z zamożnej żydowskiej rodziny mieszczańskiej; ukończył prywatną szkołę realną; został sekretarzem synagogi postępowej przy ul. Daniłowiczowskiej w Warszawie. W warsz. Szkole Rabinów od 1840 wykładał język polski. Przez wiele lat sprawował też funkcję sekretarza Dozoru Szkół Elementarnych Wyznania Mojżeszowego, a zarazem ich nadzorcy. Był czynny w gminie żydowskiej. Pracował w redakcji „Gazety Warszawskiej”. W trudnym dla Żydów okresie przeobrażeń kulturowych opowiadał się za zbliżeniem polsko-żydowskim, wzajemną tolerancją i zgodą. Wraz z kilku innymi przedstawicielami inteligencji żydowskiej w 1857 występował do władz z prośbą o zezwolenie na wydawanie w języku polskim i hebrajskim tygodnika „Izraelita”, który byłby redagowany „w duchu religii i moralności, dostosowany do pojęć czasu i miejscowości”. Inicjatywa ta jednak nie powiodła się; na wydawanie pisma nie uzyskano zgody. E. opublikował m.in. Drogę wiary, albo przewodnik religijny dla młodzieży wyznania mojżeszowego (1846); Powieści z Pisma Świętego Starego Przymierza dla młodzieży wyznania mojżeszowego (1856, 1859, 1872); Książkę do czytania, zawierającą przedmioty dzieciom najpotrzebniejsze (1863), która była dziesięciokrotnie wznawiana; z francuskiego przetłumaczył Mitologię dla dzieci (1846). Jego prace cieszyły się uznaniem i szacunkiem młodzieży. Po zamknięciu Szkoły Rabinów, powołany został na członka czteroosobowej komisji, mającej wydawać rabinom świadectwa kwalifikacyjne (por. smicha).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand