Danielewicz (Danilewicz) Herszełe (Hersz, Henoch)

(1882 Lipno k. Mławy [Łódź?] – 1941 [1942?] Warszawa) – ludowy poeta piszący w języku jidysz, folklorysta. Wkrótce po jego urodzeniu, rodzina przeniosła się do Warszawy, gdzie ojciec podjął pracę w fabryce papierosów. D. uczęszczał do chederu. Po śmierci matki, ok. 1888, wraz z ojcem przeniósł się do Łodzi i został robotnikiem. Debiutował w prasie jidysz w 1904; pierwszą książkę – Herszełes lider (Wiersze Herszka) – wydał w 1907. Były to proste i niewyszukane pod względem formy utwory poetyckie, przesycone ciepłym, specyficznym humorem. W 1908-1910 D. przebywał w Genewie, radząc tam sobie z największym trudem. Po powrocie do Łodzi, od 1912 był współpracownikiem „Lodzer Morgenbłat” (jid., Łódzka Gazeta Poranna). Aresztowany za działalność polityczną, po odsiedzeniu kilku miesięcy w więzieniu, zamieszkał w Kaliszu, skąd zbiegł przed niemieckimi represjami w czasie I wojny światowej. W 1915-1918 mieszkał w Łodzi, pracując dla prasy jidysz; od 1918 mieszkał przeważnie w Warszawie. Pisał także wiersze dla dzieci, których pierwszy zbiorek Zunfejgełech (Kanarki) wydał w 1918. Był znakomitym kolekcjonerem literatury ludowej (zbierał pieśni, w tym także śpiewane przez żołnierzy i rekrutów; anegdoty, żarty, opowiadania i bajki). Po raz pierwszy część plonów swych poszukiwań ogłosił w dziele zbiorowym Ba uns Jidn (U nas Żydów); następnie wydał kilka zbiorów swych utworów oryginalnych i pochodzących z wyżej wspomnianej kolekcji folklorystycznej. W czasie okupacji niemieckiej przebywał w getcie warszawskim; współpracował z prasą konspiracyjną, znany był ze swego czarnego humoru. Zmarł w getcie z głodu.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand