Chibat Syjon

(hebr. Chib(b)at Cij(j)on = Miłość Syjonu) – nazwa ruchu o charakterze protosyjonistycznym, często używana zamiennie z Chowewej Syjon; w pewnym uproszczeniu – pierwsza faza ruchu palestynofilskiego, propagującego osadnictwo żydowskie w Palestynie, trwająca od lat 60. do początku lat 80. XIX w.; w sensie ogólniejszym – stały czynnik kształtujący kulturę i życie wewnętrzne Żydów, zwłaszcza w diasporze (w Polsce por. grosz palestyński), podsycany m.in. przez nadzieje i ruchy mesjańskie. W XIX w. przy kahałach powstawały bractwa zbierające fundusze na wsparcie ziomków w Palestynie (w Warszawie od początku XIX w.; od początku lat 50. XIX w. – jako specjalny komitet; zob. też Meir Baal (ha-)Nes). Palestynofilstwo było początkowo reakcją na postępy asymilacji i sekularyzacji życia żydowskiego. Ruch Ch.S. zainicjowany został wystąpieniami H. Kaliszera i E. Gutmachera oraz konferencją w Toruniu w 1860, której uczestnicy wezwali ludność żydowską do zakładania towarzystw kolonizacyjnych. W praktyce Żydzi polscy zaczęli je tworzyć dopiero na wieść o pogromach w Rosji (w 1881 takie tow. powstało w Suwałkach; w 1882 – w Międzyrzecu Podlaskim; a następnie w Warszawie, Wilnie i – bardzo aktywne – w Białymstoku, pod przewodem S. Mohylewera). Już wówczas używano w stosunku do nich określenia „Miłośnicy Syjonu” (hebr. Chowewe(j) Cij(j)on; jid. Chowewej Cijen; później nazywano ich też Chowewej-Syjonistami). Wśród inteligencji żydowskiej – także w Cesarstwie Rosyjskim hasła Ch.S. były rozpowszechniane za pośrednictwem wystąpień prasowych (m.in. Dawida Gordona„Ha-Mag(g)id” i P. Smolenskina oraz M.L. Lilienbluma„Ha-Szachar”), czego efektem było powstanie ruchu Bilu (1882; por. też alij(j)a). Ruch Ch.S. nie zdobył masowego poparcia, m.in. ze względu na opór chasydów i asymilatorów. Część inteligencji, m.in. I.L. Perec i wydawca „Ha-Cefiry” – N. Sokołów, początkowo widziała w propagowaniu emigracji Żydów do Palestyny zagrożenie dla rozwoju działalności, zmierzającej do postępu w gminach diaspory. Sokołów stał się zwolennikiem syjonizmu politycznego dopiero po I Światowym Kongresie Syjonistycznym w 1897. (Zob. też: Achad ha-Am; Achi’asef; Ahawat Syjon; Ben Awigdor; Bne(j) Mosze; Chowewe(j) Erec Israel; Friedberg Abraham Szalom; katowicka konferencja; Mikra Kodesz; syjonizm na ziemiach polskich)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand