Centralny Komitet Pomocy Żydom w Warszawie

(jid. Centraler Hiłf-Komitet in Warsze), zw. też Komitetem Ratunkowym (jid. Retungs-Komitet) – organizacja społeczna, o charakterze bezpartyjnym, powołana do życia w Warszawie w 1926, w celu niesienia pomocy osobom i instytucjom zrujnowanym przez kryzys gospodarczy. Kierowało nią grono o uznanym autorytecie społ. (m.in. J. Appenszlak, H. Zeitlin, A. Czerniaków, M. Mayzel, C. Pryłucki, W. Wiślicki). Funkcję prez. pełnił M. Schorr. Początkowo Komitet wspierał upadające przedsiębiorstwa, jednak na początku lat 30. zaczął także udzielać pomocy charytatywnej (por. dobroczynność). C.K.P.Ż. w W. świadczył pomoc poprzez: 1. udzielanie pożyczek bezprocentowych; 2. udzielanie pożyczek drobnych, mających charakter dofinansowań zwrotnych; 3. wspieranie finansowe ubogich rodzin; 4. wydawanie bezpłatnych obiadów; 5. udzielanie porad prawnych osobom zagrożonym eksmisjami oraz tworzenie dla nich lokali zastępczych w barakach na warsz. Żoliborzu i w Annopolu oraz w schroniskach miejskich; 6. rozdawnictwo odzieży i obuwia dla bezdomnych i bezrobotnych; 7. wykupywanie patentów (świadectw przemysł.) dla kupców i handlarzy. Fundusze, którymi dysponował, pochodziły ze składek członkowskich, subwencji prywatnych i różnego rodzaju zbiórek społecznych oraz dofinansowań Gminy Żydowskiej, Magistratu, Komisariatu Rządu na m.st. Warszawę i MSW. Z czasem zaczęły powstawać jego lokalne odpowiedniki, jednak ruch ten nigdy nie rozwinął się do tego stopnia, by mieć realny wpływ na sytuację społeczną pauperyzującej się ludności żydowskiej. W 1930-1938 C.K.P.Ż. w W. wydawał sprawozdania w języku polskim i jidysz, które w 1930-1934 ukazywały się pt. Pomoc i ratunek (jid. Hiłf un Retung). W 1927 rozpoczął też wydawanie miesięcznika „Pomoc” (jid. „Hiłf”); od nr. 4/1927 był on wydawany wspólnie z CEKABE i towarzystwem dobroczynnym Gemilut chesed, a od nr. 4/1928 – został całkowicie przejęty przez te organizacje. Nazwę Komitetów Ratunkowych nosiły także przedsięwzięcia społeczne, zakrojone na mniejszą skalę, o charakterze lokalnym, jak np. Żydowski Komitet Ratunkowy we Lwowie, którego przewodniczącym w 1917-1918 był M. Schorr, czy niektóre lokalne Komitety Pomocy Uchodźcom Żydowskim z Niemiec w Polsce.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand