Cederbaum Aleksander

(1816 Zamość – 1893 Petersburg) – publicysta i działacz społeczny. Jego ojciec był zegarmistrzem i jednym z czołowych postępowców w Zamościu. C. w 1840 przeniósł się do Odessy, gdzie brał udział w pracach oświat. tamtejszej gminy żydowskiej. W 1858 przetłumaczył na język hebrajski artykuł Mikołaja Pirogowa, przewodniczącego Okręgu Naukowego o odeskiej talmud-torze. Dzięki jego poparciu, w 1860 uzyskał zgodę na wydawanie pisma „Ha-Melic”, a w 1862 – pierwszego czasopisma w języku jidysz w Rosji „Kol Mewas(s)er”. Po przeniesieniu się do Petersburga (1871) musiał zawiesić publikowanie tego ostatniego (władze odmówiły zgody na wydawanie w stolicy pisma w j. jid.), natomiast rozpoczął edycję „Wiestnika Russkich Jewriejew”. W 1881 uzyskał zgodę na wydawanie gazety w języku jidysz – „Dos Jidiszes Fołksbłat”. Podjął też nieudaną próbę edycji mies. „Ha-Micpe” (hebr., Strażnica). Był czołową postacią rodzącej się w Rosji prasy żydowskiej. Zaangażowany w ruch palestynofilski, uczestniczył w konferencji katowickiej (1884). Jako publicysta inicjował bądź włączał się w największe polemiki swej epoki. Niedostatki wykształcenia nie pozwoliły mu jednak na osiągnięcie wysokiego poziomu literackiego. Był autorem kilku książek, a wśród nich: Keter kehuna (hebr., Korona kapłaństwa, 1868), dotyczącej dziejów chasydyzmu; powieści Be(j)n ha-mecarim (hebr., W wielkiej niedoli, 1864) oraz opisu Berdyczowa (1870).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem