Cedaka G(e)dola

(hebr., Wielka Dobroczynność), zw. też w źródłach nieżydowskich Dobroczynnością Żydowską – żydowska instytucja religijno-społeczna. W okresie przedrozbiorowym istniała jako wydział zarządu kahału, zajmujący się działalnością charytatywną oraz nadzorem nad znaczną częścią rel. funkcji gminy. Po rozbiorach Polski, na ziemiach wcielonych do Cesarstwa Rosyjskiego, wraz z ostateczną likwidacją kahałów, C.G. przejęła większość ich funkcji. Jej kierownictwo w większych ośrodkach (np. w Wilnie) składało się z: trzech gabajów (nosili oni tytuły: uczonego, skarbnika i starosty) oraz trzech ich zastępców, wybieranych co cztery lata, a także Rady, złożonej z 12 członków, stanowiących faktyczny zarząd gminy. Do władz tych musiał wchodzić miejscowy rabin. Wybory organizowały i zatwierdzały władze miejskie, sprawujące również nadzór nad rachunkowością i finansami organizacji. C.G. reprezentowała Żydów wobec władz oraz zajmowała się – oprócz zarządzania sprawami religijnymi – opieką społeczną. Zakładała ochronki dla biednych dzieci i sierot, szkoły religijne (talmud-tora), opiekowała się wdowami itd. Odbudowa organizacji gminnej na Kresach Wsch. po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wyznaczyła kres doniosłej roli, jaką odgrywała ta instytucja.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand