CENTOS

(Centos; akr.), właśc. Centrala Towarzystw Opieki nad Sierotami; Centrala Związku Towarzystw Opieki nad Sierotami i Dziećmi Opuszczonymi; nazywanego też czasem Związkiem Towarzystw Opieki nad Dziećmi i Sierotami [Żydowskimi] (jid., Farband far Kinder Szuc un Jatomim Ferzorgung) – żydowska organizacja, działająca w Polsce w okresie międzywojennym. Geneza jej powstania w 1924 wiąże się z tradycją szczególnej opieki nad wdowami i sierotami w kulturze żydowskiej oraz z niemożnością podołania wymogom tej opieki, wobec ogromnych potrzeb po I wojnie światowej, przez instytucje religijne i gminne. Strukturę C. stanowiło 9 komitetów regionalnych, reprezentowanych przez współpracujący z Jointem komitet centralny. Początkowo większość funduszy na działalność obejmującą pomoc rodzinom, prowadzenie domów dziecka i sierot, szkolnictwo, opiekę zdrowotną (kliniki i ambulatoria) oraz organizowanie kolonii letnich, pochodziła ze źródeł krajowych. Z czasem, coraz większą rolę odgrywały subsydia Jointu (w 1924 sięgały one 15%; 1932 – 46%, a dotacji państw. i municypalnych – 25%). C. wydawał dwa miesięczniki: „Unzer Kind” (jid., Nasze Dziecko) i „Przegląd Społeczny” (w j. polskim). W latach 30. podjął opiekę nad dziećmi, ofiarami pogromów i uchodźcami z Niemiec. W 1938 działaniami swymi obejmował 15 tys. dzieci (z czego 60% w domach dziecka i sierocińcach). Warszawski dom sierot, prowadzony przez J. Korczaka, także był jego placówką. C. zapisał też chlubną kartę w okresie Holokaustu, będąc m.in. centr. instytucją opieki nad dziećmi w getcie warszawskim.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand