Brenner Józef Chaim

(1881 Nowe Młyny, Ukraina – 1921 Jaffa) – pisarz hebrajski, publicysta, jeden z protagonistów ruchu socjalistów-syjonistów w Palestynie. Był uczniem jesziwy; przeniósł się do Homla, redagował gazetkę Bundu pt. „Kampf” (jid., Walka, 1898). Potem mieszkał w Białymstoku i Warszawie, gdzie debiutował zbiorem opowiadań. Wcielony do armii rosyjskiej (1901-1904), po wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej zbiegł do Londynu. Był tam aktywnym członkiem PS i wydawcą czasopisma „Ha-Meorer” (hebr., Ten który budzi [Budzący]). Po powrocie na ziemie polskie w 1907-1908 we Lwowie redagował czasopismo „Rewiwim” (hebr., Krople deszczu) oraz napisał monografię o A. Mapu. W 1909 wyemigrował do Palestyny w ramach drugiej alij(j)i. Współpracował z czasopismem „Ha-Poel ha-Cair” (hebr., Młody Robotnik) i „Ha-Achdut” (hebr., Jedność). Podczas I wojny światowej uczył w szkole średniej w Tel Awiwie. Po zajęciu Palestyny przez Brytyjczyków zaangażował się w ruch Achdut ha-Awoda (hebr., Zjednoczona Syjonistyczna Partia Pracy) i w organizację ruchu pionierskiego oraz tworzenie organizacji Histadrut. Współpracował z tygodnikiem „Ha-Kuntres” (hebr., Broszura), wydawanym przez Achdut ha-Awoda, a potem wydawał miesięcznik lit. „Ha-Adama” (hebr., Ziemia). Został zamordowany w czasie zamieszek arab. w maju 1921. Jego imię nosi jeden z kibuców w Judei. W twórczości pisarskiej B. był przedstawicielem realistycznego nurtu współczesnej literatury hebrajskiej w ramach tzw. pokolenia „wykorzenionych” (młodych inteligentnych Żydów wyrwanych z trad. środowiska lecz nie przystosowanych do życia poza nim). Debiutował w 1900 opowiadaniem Pat lechem (hebr., Kromka chleba), następnie napisał m.in.: Ba-horef (hebr., Zimą, 1903), Szana achat (hebr., Jeden rok, 1908), Min ha-mecar (hebr., Z powodu udręki, 1908), Ha-olam (hebr., Świat, 1909), sztukę Me-ewer la-gwul (hebr., Poza kresem, 1909), Bejn majim le-majim (hebr., Między wodami, 1910). W swych utworach czerpał wątki głównie z doświadczeń osobistych (służba w armii ros., żyd. środowisko rob. w Londynie, druga alija). Przetłumaczył też na język hebrajski Zbrodnię i karę F. Dostojewskiego i Poranek ziemianina L. Tołstoja. Dzieła zebrane B. ukazały się po jego śmierci (t. 1-8, 1924-1930).

Autor hasła: Małgorzata Naimska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Józef Chaim Brenner  - Brenner Józef Chaim - Polski Słownik Judaistyczny
Józef Chaim Brenner (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem