Braude Markus (Mordechaj Cwi)

(1869 Brześć n. Bugiem – 1949 Hajfa) – rabin, działacz syjon.; jego dziadkiem ze strony matki był rabin lwowski Hirsz Ornstein – wnuk J.M. Ornsteina. B. studiował w Berlinie i Freiburgu (doktorat z filozofii uzyskał w 1898) oraz w Hochschule für die Wissenschaft des Judenthums. Pełnił funkcję kaznodziei i rabina w Stanisławowie (1900-1906) i w synagodze reformowanej w Łodzi (1908 [1909] – 1939). Zasiadał w zarządzie Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa Muzycznego i Literackiego „Hazomir”. Z ruchem syjonistycznym związał się w czasie studiów (m.in. współzałożyciel organizacji Jung Israel w Berlinie w 1891). W 1919 był członkiem Komitetu Delegacji Żydowskich przy Konferencji Pokojowej w Paryżu. Był jednym z przywódców ruchu syjonistycznego w Galicji, a potem w Polsce. W 1919-1922 poseł na sejm (do parlamentu wszedł jako zastępca elekta); senator RP i przewodniczący Koła Żydowskiego w Sejmie RP (1922-1927), członek komisji oświaty i kultury oraz regulaminowej. Należał do inicjatorów tworzenia szkolnictwa hebrajsko-polskiego, pełniąc w nim m.in. rolę kuratora i prez. Związku Zrzeszeń Społecznych, utrzymujących tego typu placówki. Z jego inicjatywy w 1912 utworzono w Łodzi Towarzystwo Żydowskich Szkół Średnich, które powołało do życia (jeszcze w tym samym roku) pierwsze gimnazjum żydowskie. B. był jednym ze współtwórców Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie. Po wybuchu wojny opuścił Polskę i w 1940 dotarł do Palestyny. Działał w Stowarzyszeniu Imigrantów Polskich. Opublikował Elemente der reinem Wahrrechnung, ein Beitrag zur Erkenntnisstheorie (1899); po śmierci B. wydano jego pamiętniki (Zichronot, 1960).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem