Borejsza (właśc. Goldberg) Menachem

(1888 Brześć Litewski – 1949 Nowy Jork?) – poeta i dziennikarz, piszący w języku jidysz; brat A. Goldberga; stryj Jerzego B. i J. Różańskiego. Był synem nauczyciela j. hebrajskiego. Początkowo sygnował utwory własnym nazwiskiem (Goldberg), następnie przyjął nazwisko matki (Borejsza). W 1905 przybył do Warszawy. Zaczął pisać po rosyjsku. Za namową I.L. Pereca poświęcił się twórczości w języku jidysz. Debiutował w 1907. Już wówczas ukształtował się specyficzny styl jego melancholijnych, rapsodycznych utworów, w których czerpiąc z żydowskiej tradycji podejmował dyskurs ze Stwórcą, nasycony pierwiastkami religijnymi, filozoficznymi i historycznymi. Początkowo dostrzegał w Polakach i Żydach grupy prześladowane przez carską Rosję, jednak iluzje dotyczące ich koegzystencji zburzyła rzeczywistość bojkotu antyżydowskiego. Pod wpływem związanych z tym przeżyć, napisał poemat Pojłn (jid., Polska, 1914). Współpracował z warszawską prasą („Hajnt”, „Jidisze Wochnbłat” [jid., Tygodnik Żydowski]). W 1914 wyjechał do Szwajcarii, a stamtąd, w następnym roku do Ameryki, gdzie związał się z nowojorskim ugrupowaniem artystycznym „Di Junge” (jid., Młodzi). Współpracował z dziennikami, ukazującymi się w j. jid. („Der Tog”, „Fraje Arbeter Sztyme” [jid., Wolny Głos Robotniczy], „Frajhajt” [jid., Wolność], „Di Woch” [jid., Tydzień]) oraz z tyg. wydawanymi w j. angielskim. Pracował również w żydowskich organizacjach kulturalnych. Był prominentnym działaczem Jointu, a następnie American Jewish Congress. W 1926 przyjechał na dłuższy pobyt do Polski. Jest autorem kilku przejmujących „kronik” poetyckich i poematów; wybitnym epikiem; twórca poematów: Zajnwł rimer (jid., Zajnweł rymarz, 1923; poetycka kronika w 16 rozdziałach); Der Gejer (jid., Wędrowiec, 1943; opisujący losy Noacha, żyd. Fausta); Mojsze (jid., Mojżesz, 1950; stanowiący podsumowanie przemyśleń autora).

Autorzy hasła: Małgorzata Naimska, Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem