Birkat ha-minim

(hebr., Błogosławieństwo [dotyczące] heretyków); We-la-malszinim (hebr., dosł.: I dla oszczerców) – dwunaste błogosławieństwo, wypowiadane w dni powszednie w ramach Szmone esre(j); jego treścią jest wezwanie gniewu Bożego przeciwko odstępcom i do upokorzenia „sekciarzy”, zwanych arogantami, oszczercami (hebr. malszinim). Wywodzone jest z Modlitwy o wybawienie Izraela, pochodzącej z Księgi Mądrości Syracha (36,1-17). W różnych okresach zmieniało ono formę oraz miejsce wśród błogosławieństw Szmone esre, a także adresata, przeciw któremu było skierowane. Początkowo byli nim Żydzi, kolaborujący z wrogiem w okresie powstania Machabeuszy. W I w. p.n.e. zwano je Błogosławieństwem dotyczącym saduceuszy (saduceusze). Według tradycji, uległo ono zapomnieniu i ok. 80-90 n.e. ponownie zostało sformułowane bądź skopiowane z wcześniejszego wzorca przez tan(n)aitę Samuela Mniejszego, na życzenie Gamaliela II (Młodszego). Wówczas było skierowane przeciw judeo-chrześcijanom, gnostykom i innym członkom „sekt”. Dopatrywano się w tym reakcji na nauczanie św. Pawła oraz symptomu ostatecznego rozejścia się dróg judaizmu i chrześcijaństwa. Dalsze komplikacje dotyczące recytacji B. ha-m., wiązały się z jego cenzurą w średniowieczu. W czasach gaonów błogosławieństwo to kierowano przeciw „grzesznikom”, a Majmonides odczytywał je jako potępienie apikorsim (apikojres). Uważa się, że nigdy nie było ono wymierzone przeciw nie-Żydom w ogólności, lecz przeciwko heretykom bądź prześladowcom Żydów. W większości odmian rytów judaizmu reformowanego błogosławieństwo to uległo modyfikacji, albo je opuszczano.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem