Bernstein Ignacy (Izaak)

(1836 Winnica na Podolu – 1909 Bruksela) – przemysłowiec, przysłowioznawca, kolekcjoner, społecznik, dobroczyńca; syn maskila, zamożnego kupca i przemysłowca (właściciela cukrowni). Otrzymał staranne wykształcenie domowe, zarówno religijne, jak i świeckie. Od 1856, wraz z rodziną, mieszkał w Warszawie; prowadził otwarty dom dla zamożnych, wykształconych kupców, ale też dla mężów uczonych w Piśmie. Ożenił się z córką poważnej i wpływowej lwowskiej rodziny (jego teść – Majer Rachmiel Mieses – był długoletnim prez. gminy we Lwowie). B. odziedziczywszy spadek po ojcu, zajmował się jego administrowaniem, co przynosiło mu znaczne dochody. Hojnie łożył na cele dobroczynne. Był współzałożycielem stowarzyszenia Lomdej Tora w Warszawie; członkiem zarządu Gminy Starozakonnych w Warszawie, współtwórcą i najbardziej wytrwałym benefaktorem Biblioteki Judaistycznej; łożył na jej rozwój i utrzymanie oraz ofiarował wiele książek, stojąc na czele Komisji Bibliotecznej. Fundował też prywatne stypendia uzdolnionym młodzieńcom (np. S. Poznańskiemu, Z. Bychowskiemu). Zapisane w testamencie na rzecz Biblioteki sumy umożliwiły zakup działki pod budowę jej siedziby (1911), znaczne kwoty przeznaczył też na szpital na Czystem, mniejsze – na zakłady dobroczynne, szkoły religijne przy Gminie, oraz do rozdania ubogim w dniu jego pogrzebu. W domu przy ul. Granicznej 12 zgromadził dużą i bardzo cenną bibliotekę przysłowioznawczą, którą w testamencie zapisał AU w Krakowie. Wydał jej dwutomowy katalog (1900), anonimowo dwa zbiory przysłów żydowskich (1888 i 1890) oraz Jüdische Sprichwörter und Redenarten (1908), a także – w ograniczonym nakładzie – zbiorek „niesalonowych” powiedzonek (Erotica et rustica). Z podróży do Palestyny i Egiptu (1894) przywiózł kolekcję starożytności, którą następnie ofiarował Muzeum Etnograficznemu. Został pochowany na cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem