Berlin Naftali Cwi Juda (Jehuda) ben Jaakow

zw. też Ha-NACIW-em, Naciwem z Wołożyna (NaCIW – akr. utworzony od Naftali Cwi Jehuda Berlin) (1817 Mir – 1893 Warszawa) – wybitny talmudysta, kierujący jesziwą w Wołożynie. W 1831 poślubił córkę Icchaka ben Chaima z Wołożyna. Po śmierci teścia, a potem szwagra – Eliezera Icchaka, którzy kierowali jesziwą, w 1854 B. sam zaczął kierować tą instytucją, korzystając z pomocy szwagra – J.D.B. Sołowiejczyka (do czasu, kiedy doszło między nimi do ostrego konfliktu nt. metod nauczania). Zarządzał nią bardzo sprawnie, zdobywając środki na jej utrzymanie i inwestycje drogą publicznych zbiórek (prowadzonych m.in. w Stanach Zjednoczonych). Dla uczelni i jej biblioteki wzniósł trzypiętrowy, murowany budynek. Liczba studentów w okresie jego rządów wzrosła od ponad 100 do ok. 400. Atakowany przez maskili, odpowiedział im na łamach pisma „Ha-Melic” (1885), podkreślając fakt, że prawdziwa nauka talmudyczna nie istnieje już na Zachodzie. Pozornie uległ naciskom, i w czasie zjazdu rabinów w Petersburgu (1887) podpisał uchwałę o wprowadzeniu w jesziwie nauki jezyka rosyjskiego oraz matematyki (poza budynkiem uczelni), ale zobowiązania tego nie zrealizował. Dalsze próby zachowania jesziwy w niezmienionym kształcie nie powiodły się, a sam B. wkrótce zmarł. Był jednym z pierwszych głośnych talmudystów, którzy poparli ruch Chowewej Syjon (w 1887 wybrany do jego władz). Znany jest też jako autor kilku dzieł, m.in. Ha-Omek szeela (hebr., Głębia pytania) – komentarza do Szeelot, mało wówczas znanego wśród talmudystów dzieła halachicznego z VIII w., autorstwa Rawa Achaji; Bi'ur ha-omek (Wilno 1879-1880) – komentarza do Pięcioksięgu; Mesziw dawar (hebr., Słowo odpowiedzi, Warszawa 1894) – responsów skierowanych do rabinów w Ameryce. B. wyróżniał się rozległą znajomością źródeł i literatury oraz subtelnym rozumowaniem.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem