Berlewi Henryk

(1894 Warszawa – 1967 Paryż) – malarz, grafik, scenograf, krytyk sztuki, członek grupy artystycznej „Blok”. Studiował w SSP w Warszawie (1904-1909), akademii sztuk pięknych w Antwerpii (1909-1910) i École des Beaux-Arts w Paryżu (1911-1912). Potem uczył się u Jana Kuzika w warszawskiej Klasie Rysunkowej (1913-1916). Pokazywał swe prace od 1913 na wystawach organizowanych przez TZSP. Pojawiły się też one na I Wystawie Żydowskiego Malarstwa i Rzeźby, zorganizowanej we wrześniu 1919 w Białymstoku przez Kultur-Ligę (B., pospołu z Jankielem Adlerem, urządzał tę ekspozycję). W początkach twórczości związany był ze środowiskiem warszawskiej awangardy. Pierwsze prace, realizujące zasady nowego rodzaju kompozycji, pokazał w 1923 w Berlinie. Pobyt tam (1922-1924) oraz spotkanie czołowych twórców awangardy, m.in. Lazara Lisickiego (El Lissitzkiego), L. Moholy-Nagy'ego, L. Miesa van der Rohe, ostatecznie ukształtował jego postawę artystyczną. W Berlinie też opracował teorię mechanofaktury, którą opublikował w 1924 w Warszawie w broszurze Mechanofaktura (przełożona na j. niem. ukazała się w tym samym roku w czasop. „Der Sturm”). Od 1928 stale mieszkał w Paryżu; powrócił do malarstwa przedmiotowego; malował portrety, martwe natury. Twórczość B. z pierwszych lat działalności cechuje silny wpływ „ekspresjonizmu żydowskiego” i malarstwa M. Chagalla (Wesele żydowskie w Polsce, Chonon i Lea – plakat do sztuki Sz. An-Skiego pt. Dybuk, wystawionej w 1921 przez Trupę Wileńską). W późniejszych latach stał się jedną z czołowych postaci polskiego konstruktywizmu. W 1957 zajął się na nowo problematyką mechanofaktury, tym razem jako nurtu prekursorskiego wobec op-artu.

Autorzy hasła: Magdalena Tarnowska, Renata Piątkowska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand