Beniamin z Tudeli

Ben Jona z Tudeli (2. poł. XII w.) – kupiec, największy żydowski podróżnik średniowiecza, zwany przez nieżydowskich uczonych „żydowskim Marco Polo”. Życie B. z T. znamy tylko z napisanego przezeń dzieła Sefer ha-masaot (hebr., Księga podróży). Wiemy, że rozpoczął on swe peregrynacje między 1159 a 1167. Do rodzinnej Hiszpanii powrócił w 1172. Prawdopodobnie podróżował w celach handlowych; z Tudeli w płn. Hiszpanii, przez Prowansję, Włochy, Grecję, Konstantynopol, aż do Ziemi Świętej, Persji, i wybrzeży Oceanu Indyjskiego. Powracał przez Jemen, Egipt, Sycylię i Kastylię. Opisywał miasta, szkoły, życie gospodarcze i intelektualne. Jego relacja z podróży jest ważnym materiałem do badań nad ówczesną Europą. Dzieło to od XVIII w. zwracało na siebie uwagę badaczy nieżydowskich, w efekcie czego zostało przetłumaczone na większość języków europejskich. Po raz pierwszy w języku oryginału wydano je w Konstantynopolu w 1543 (Masaot Benjamin = hebr., Podróże Beniamina); miało też kilka wydań polskich: w Żółkwi w 1805; we Lwowie w 1859; w Warszawie w 1884. Zapładniało ono wyobraźnię wielu pokoleń Żydów, czyniąc z podróżnika jednego z bohaterów zbiorowej świadomości. W sferze twórczości literackiej najbardziej znanym tego przykładem jest powieść Mendełe Mojcher Sforima Masoes Binjomen Haszliszi (Podróże Beniamina Trzeciego, 1879; wydana w języku polskim 1990, w tłumaczeniu Michała Friedmana, ze wstępem S. Belisa-Legisa).

Autorzy hasła: Małgorzata Naimska, Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand