Becal (Becalel) Jakub [ben Natan] z Żółkwi

Jakub ben Natan z Żółkwi (?-1696) – faktor króla Jana III Sobieskiego, zarządca Ekonomii Samborskiej. Podczas wojen z Turcją w l. 70. XVII w. dzierżawił cła na wszystkich komorach Rusi Czerwonej i Podola. Rezydował stale we Lwowie. W 1685 osiadł w Żółkwi, gdzie jako faktor królewski mieszkał w domu Jana III. W 1689 wybrano go na przewodniczącego kahału żółkiewskiego. Od ok. 1693 administrował rozległą ekonomią samborską. Na początku tego roku, na sejmie grodzieńskim, posłowie wystąpili przeciwko niemu, zarzucając, że okrada skarb Rzeczpospolitej i bluźni religii chrześcijańskiej. Sejm wyznaczył osobną komisję, która miała zająć się tą sprawą. Kiedy wiadomość o wszczęciu przez instygatora dochodzenia przeciw B.J. z Ż., dotarła do króla, ten wziął go w obronę. Jednak ataki na B.J. z Ż., a pośrednio także na króla, nie ustały. 10 XI 1693 szlachta czerwonoruska zażądała w instrukcji dla posłów na sejm walny, „żeby Żydzi żadnych ceł i administracji skarbowych nie tykali się, ani dóbr ziemskich nie trzymali”. W 1694 B.J. z Ż. popadł w tarapaty finansowe. W 1695 Jan III postanowił zrezygnować z jego usług, jako administratora Ekonomii Samborskiej, i powierzyć ten urząd Niemcom ze Śląska. Sprzeciwiła się tej decyzji Maria Kazimiera, która stale popierała B.J. z Ż. Jeszcze za życia króla, albo tuż po jego śmierci, B.J. z Ż. dostał się do więzienia. Wprawdzie szybko z niego wyszedł, ale wkrótce potem zmarł. (Zob. też Jan III Sobieski a Żydzi polscy)

Autor hasła: Maurycy Horn

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand