Be(j)t Din ha-Gadol

(hebr., Wielki Sąd) – instytucja żydowskiego Sądu Naczelnego, działająca w dawnej Rzeczypospolitej od XVI do XVIII w., jako sądy ziemskie (ziemstwa) i okręgowe (okręg). Nazwą swą nawiązywała do tradycji starożytnego Wielkiego Sanhedrynu, który także nosił miano Be(j)t Din ha-Gadol. W XVII w. posiedzenia B.D. ha-G. odbywały się jednocześnie z sejmikami żydowskimi. Wielki Sąd dla Wołynia i Ukrainy zbierał się w Ostrogu, dla ziemstwa Rusi – we Lwowie. W ziemstwie Wielkopolski najwyższą władzą sądowniczą, uprawnioną m.in. do rozpatrywania spraw o naruszenie prawa przez seniorów oraz elektorów z poszczególnych gmin ziemstwa był rabin ziemski z Wielkiego Sądu. Okręgowy B.D. ha-G. w Tykocinie orzekał przypuszczalnie tak, jak i inne Wielkie Sądy w Koronie, w sprawach pomiędzy podległymi mu gminami i mieszkańcami okręgu, gdy wartość przedmiotu sporu przekraczała wysokość sumy, do której mogły orzekać sądy kahalne. B.D. ha-G. rozstrzygał sprawy sporne, związane z rozdziałem podatków między kahały. Władze poszczególnych gmin okręgu tykocińskiego wnosiły opłaty na utrzymanie tego sądu, składały przed jego sędziami sprawozdanie ze swej działalności oraz przedstawiały do zatwierdzenia własne rozporządzenia. Miały one prawo odwoływania się od wyroku B.D. ha-G. do Trybunału Czterech Ziemstw. (Por. też: aw be(j)t-din; be(j)t-din; daj(j)an; sanhedryn; Sanhedryn Mały; sądy żydowskie świeckie)

Autor hasła: Anatol Leszczyński

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem