Azharot

Azharot (l.mn., od hebr. azhara = napomnienie, ostrzeżenie) – poemat liturgiczny o charakterze dydaktycznym, mający za przedmiot Sześćset trzynaście nakazów i zakazów. Czasem pojawiały się w nim wątki halachiczne. Jego nazwa wywodzi się od pierwszego słowa jednego z najstarszych i najbardziej znanych tego typu utworów pochodzących z epoki gaonów: Azharot reszit [le-am(m)echa natata…] (hebr., Pierwsze napomnienia [dałeś swemu ludowi…]). Utwierdziła ją wartość symboliczna słowa, interpretowana według zasad gematrii (każdemu słowu da się przyporządkować liczbę odpowiadającą sumie cyfr, stanowiących wartość poszczególnych liter), bowiem wynosi ona 613. Wcześni pajtanim (zob. pij(j)ut) przy tworzeniu a. posługiwali się akrostychem alfabetycznym; późniejsi twórcy wprowadzili rymy i inne formy poetyckie. A. pisali najwybitniejsi średniowieczni poeci żydowscy, wśród nich Saadia ben Josef i Salomon ben Jehuda ibn Gabirol. Jeden z najbardziej znanych tego typu utworów jest przypisywany Eliaszowi, zwanemu Starszym, który w tradycji bywał identyfikowany z prorokiem Eliaszem. A. pierwotnie wchodził w skład modlitw porannych (szacharit) podczas święta Szawuot, obchodzonego jako święto nadania Żydom Prawa. Później został przeniesiony do modlitw popołudniowych (mincha), gdyż poranna liturgia zbytnio się wydłużyła. W rycie polskim i niemieckim początkowo A. był odmawiany – podobnie jak w rycie aszkenazyjskim – pierwszego dnia tego święta, później zaś został przeniesiony do modlitw odmawianych drugiego dnia. Popularność a. wpłynęła na wprowadzanie do rytów lokalnych (por. minhag) także utworów poetyckich, związanych ze świętami Pesach, Sukot, Rosz ha-Szana, Chanuka i Purim.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem