Aw ha-Rachamim

(hebr., Ojcze Miłosierny) – nazwa, a zarazem pierwsze słowa modlitwy, odmawianej przez Żydów aszkenazyjskich podczas porannych modłów (szacharit) szabatowych w synagodze, zanim Tora zostanie schowana z powrotem do aron ha-kodesz, oraz na zakończenie modlitwy Jizkor i podczas świąt, kiedy wspomina się zmarłych. Jej autor jest nieznany, ale napisano ją dla uczczenia pamięci gmin żydowskich, masakrowanych w czasie wypraw krzyżowych. Do największych rzezi doszło w miejscowościach położonych wzdłuż Renu, podczas pierwszej krucjaty (1096-1099). W pierwszej części modlitwy znajdują się supliki do Boga, aby pamiętał o męczennikach i pomścił ich; drugą tworzą wersety z Tory, Ksiąg Prorockich i Psalmów. Z biegiem czasu, ze względu na cenzurę, w tekście dokonywano pewnych zmian. Początkowo modlitwę odmawiano jedynie w dwa szabaty w ciągu roku, tj. przed świętem Szawuot i przed postem Tisza be-Aw, ponieważ w tym właśnie czasie wspomina się masakry Żydów. Później w Polsce i Europie Wsch. zaczęto odmawiać ją w każdy szabat, za wyjątkiem tych, w których wypadały święta Rosz Chodesz, Chanuka, Purim albo w których uczestniczył pan młody lub ojciec dziecka, które właśnie miało zostać obrzezane. Między świętami Pesach i Szawuot, tj. po chrześcijańskiej Wielkanocy, czyli w okresie, kiedy zazwyczaj nasilały się wystąpienia antyżydowskie, A. ha-R. odmawiano nawet wówczas, gdy miało miejsce Błogosławieństwo miesiąca (ale nie w dniu Rosz Chodesz), obrzezanie lub obecny był pan młody. Współcześnie A. ha-R. jest modlitwą za wszystkich członków gminy, którzy zostali zamordowani w czasie Holokaustu, oraz za tych, którzy byli męczennikami za wiarę (por. Kid(d)usz ha-Szem; Dziesięciu Męczenników; modlitwy za zmarłych).

Autorzy hasła: Magdalena Bendowska, Jan Jagielski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem