Arczyński Ferdynand Jan

pseud. Marek, Łukowski; po II wojnie światowej – Jan A. Marek (1900 Kraków – 1979 Warszawa) – działacz społeczny, członek Żegoty. Po ukończeniu gimnazjum, unikając powołania do wojska austriackiego, zaczął pracować na kolei. W 1918 ochotniczo zaciągnął się do WP. Był uczestnikiem II powstania śląskiego. Mieszkał w Krakowie, pracował na kolei, działał w związkach zawodowych, w tym także w ruchu sportowym i turystycznym. Od 1937 był członkiem Klubu Demokratycznego, a od 1939 – Stronnictwa Demokratycznego (SD). Po wybuchu II wojny światowej, we Lwowie, podczas próby przedostania się do Francji, został aresztowany. Powrócił do Krakowa, gdzie włączył się do pracy w podziemiu (m.in. był red. „Dziennika Polskiego” i współredaktorem krajowego wydania Białej Księgi, 1940). Członek Zarządu Okręgowego SD w Krakowie, od 1941 – jego prezes. Od 1942 był członkiem Zarządu Głównego SD i mieszkał w Warszawie. Współorganizator i skarbnik Rady Pomocy Żydom (RPŻ), kierował także jej Referatem Legalizacyjnym, dostarczającym fałszywych dokumentów. Utrzymywał bezpośredni kontakt z lokalnymi centrami RPŻ. Po rozłamie w SD został sekretarzem generalnym Stronnictwa Polskiej Demokracji. Po wojnie członek władz SD oraz sekretarz generalny Ligi do Walki z Rasizmem, poseł do Krajowej Rady Narodowej i Sejmu Ustawodawczego, współorganizator PTTK. A. jest autorem kilku przyczynków historycznych, w tym związanych z RPŻ oraz – wraz z Wiesławem Balcerzakiem – jej monografii Kryptonim „Żegota”. Z dziejów pomocy Żydom w Polsce 1939-1945 (wyd. 1, 1979). Otrzymał odznaczenie Sprawiedliwi wśród Narodów Świata.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand