Archiwum Ringelbluma

[Podziemne] Archiwum Getta Warszawskiego – instytucja naukowa działająca jako podziemne archiwum getta warszawskiego, używająca kryptonimów Oneg Szabat lub ARG. Archiwum powstało z inicjatywy i było kierowane przez E. Ringelbluma, autora koncepcji badawczej; gromadziło dokumenty urzędowe, osobiste, materiały związane z życiem gospodarczym, społecznym i kulturalnym oraz działalnością zawodową i konspiracyjną (w tym także prasę podziemną) ludności żydowskiej na terenie GG. Działająca od jesieni 1940 grupa stałych współpracowników (m.in H. Wasser, E. Gutkowski, Szmul Bresław [1920-1942]), ściśle związanych z życiem politycznym getta i konspiracją, finansowana przez Joint, inicjowała i przeprowadzała plany badawcze, zbierała relacje, opracowywała zgromadzone informacje i wydawała je w postaci biuletynów przeznaczonych dla władz Polski Podziemnej i dla zagranicy. Materiały A.R., uzyskiwane w znacznym stopniu technikami socjologicznymi, tworzą dwa zasadnicze cykle tematyczno-chronologiczne. Pierwszy to zapis skutków wyniszczających działań niemieckich, drugi – opis zagłady Żydów w Polsce oraz przygotowań do walki zbrojnej. Zarejestrowane fakty są jedynym zbiorem pozwalającym na wielostronne odtworzenie dziejów życia żydowskiego pod okupacją na ziemiach polskich. W czasie przeprowadzanej przez Niemców latem 1942 Wielkiej Akcji materiały A.R. ukryto na trenie getta. Po wojnie odnaleziono i opublikowano ich część: Archiwum Ringelbluma. Getto Warszawskie lipiec 1942 – styczeń 1943 (Warszawa 1980), Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 1. Listy o Zagładzie (Warszawa 1997). A.R. znajduje się w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie. (Zob. też: Auerbach Rachela; Feldwurm Jehuda; Goldin Lejb; Hirszhorn Samuel; Huberband Szymon; Kacenelson Icchak; Kirman Josef; Koziebrodzka Lea; Lichtensztajn Izrael; Linder Menachem; Lis Kalman; Łazowertówna Henryka Wanda; Opoczyński Perec; Pryłucki Cwi; Szapiro Kalonymus Kalman; Szlengel Władysław; Tenenbaum Mordechaj; Turkow Jonas; Żydowska Organizacja Kulturalna; Centralna Żydowska Komisja Historyczna)

Autor hasła: Paweł Szapiro

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem