Adam

(hebr., człowiek, od adama = ziemia; jid. Odem); Adam ha-Riszon (hebr., Praojciec Adam; jid. Odem Horyszn) – według tradycji biblijnej, pierwsza istota ludzka na ziemi, stworzona przez Boga na własne podobieństwo z prochu ziemskiego (gliny) szóstego dnia tworzenia świata, zawierająca zarówno pierwiastek męski, jak i żeński; ojciec wszystkich ludzi, wspólny przodek (Rdz 2-3; 4,25; 5,1,3-5; 1 Krn 1,1; Ps 8,5 i in.). A., wykazując nieposłuszeństwo wobec Stwórcy, za namową kobiety Ewy, uległ pokusie sięgając w raju po zakazany owoc z Drzewa Mądrości, skazując tym samym ludzkość na wieczne cierpienie. Filozofia żydowska traktuje biblijną opowieść o A. i Ewie jako alegorię. Odróżnia nieśmiertelnego, niebiańskiego A., personifikującego cały ród ludzki, od śmiertelnego A. ziemskiego. Raj jest uważany za symbol całego świata, Drzewo Mądrości za odpowiednik Tory, zaś wąż symbolizuje zło. Według interpretacji talmudycznej, A. stanowi „wzorzec”, zgodnie z którym kształtowani są wszyscy ludzie; jednak każdy człowiek jest istotą niepowtarzalną, tworzy odrębny mikrokosmos. W jednym z midraszy jest mowa o tym, że Bóg zasięgał rady aniołów, którzy odradzali mu dzieło stworzenia człowieka, przewidując że będzie on istotą grzeszną. Mimo to Pan stworzył A., dając mu tym samym wolność wyboru, a zarazem możliwość nawrócenia ze złej drogi. Dalsze losy A. są tematem dwóch pism apokryficznych (apokryfy i pseudoepigrafy) pt. Księga życia Adama i Ewy oraz Testament Adama (zachowany w tłumaczeniu etiopskim, syryjskim, arabskim i greckim i – fragmenty – w języku ormiańskim). (Zob. też: Adam Kadmon; Asmodeusz; Sefer Razi'el)

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand