Abulafia Abraham ben Samuel

(1240 Saragossa – po 1291 [1292?] Barcelona) – hiszpański mistyk i kabalista. Młodość spędził w Tudeli. Mając lat 20, wyruszył na poszukiwanie rzeki Sambation. Był w Grecji i we Włoszech, gdzie miał studiować filozofię, lecz porzucił ją dla kabały. W prowadzonych przez siebie badaniach stosował m.in. gematrię. Studia nad dziełem Sefer Jecira doprowadziły go do rozwinięcia tzw. kabały profetycznej – nowej szkoły mistycznej, noszącej hebr. nazwę chochmat ha-ceruf (mądrość kojarzenia [połączenia]), opartej na kontemplacji liter alfabetu hebrajskiego, której najwyższym stopniem było wejście w ekstazę i dojście do doskonałej harmonii, dzięki konfiguracji liter Imienia Bożego. Ustaliwszy początek ery mesjańskiej na rok 1290, w 1280 postanowił nawrócić papieża Mikołaja III na judaizm. Tylko nagła śmierć głowy Kościoła rzymskokatolickiego ocaliła A. od stosu. Jego późniejsze przepowiednie dotyczące rychłego końca świata i twierdzenia, jakoby posiadł „ducha Bożego”, zostały poddane surowej krytyce przez wiele ówczesnych autorytetów. Koniec życia uczony spędził w Hiszpanii, gdzie m.in. w 1285-1291 napisał dwie rozprawy kabalistyczne Sefer ha-ot (hebr., Księga litery [znaku]) i Imre(j) szefer (hebr., Piękne słowa). A. był autorem ok. 26 dzieł; m.in. komentarza do More Newuchim Majmonidesa, któremu przypisywał tendencje mistyczne, uważając własne dzieła – stanowiące kombinację pierwiastków ezoterycznych i racjonalistycznych – za kontynuację myśli Majmonidesa. Tylko niewielka część spuścizny A. jest znana i doczekała się wydania. Uczony ten wywarł wielki wpływ na późniejszych kabalistów, zwłaszcza ze szkoły w Safed. Jako reprezentant trendu ekstatycznego, uważany też był za jednego z tych myślicieli, którzy przyczynili się do powstania tzw. kabały praktycznej, związanej z „cudotwórstwem” i mistyką, która bywa zaliczana do źródeł chasydyzmu zainicjowanego przez Baal Szem Towa. Pod wpływem A. pozostawał J. Gikatilla. (Zob. też: kabała ekstatyczno-profetyczna; kabała luriańska; Spira Natan ben Szlomo).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand