Wystawa stała

„Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu”



Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma wraz ze Stowarzyszeniem Żydowski Instytut Historyczny w Polsce mają zaszczyt zaprosić Państwa na wystawę stałą Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu poświęconą Podziemnemu Archiwum Getta Warszawskiego i jego twórcom – grupie Oneg Szabat.

Po raz pierwszy od 70 lat prezentujemy oryginalne dokumenty Archiwum stanowiące jedno z najważniejszych świadectw o Zagładzie Żydów polskich, a także jedną z dwóch autentycznych baniek, która posłużyła do ukrycia dokumentów pod ziemią. Archiwum odkopane w dwóch częściach w 1946 i 1950 r. stało się częścią Pamięci Świata.

Głównym tematem wystawy jest działalność konspiracyjnej grupy działającej w getcie warszawskim pod nazwą Oneg Szabat – (hebr.) Radość Soboty oraz losy stworzonego przez nią unikatowego zbioru od jego powstania aż do dziś. Historia zapisana na kartach Archiwum ukazuje też losy jego autorów i to im po 70 latach oddajemy głos. Pomysłodawcą i głównym twórcą Archiwum był historyk dr Emanuel Ringelblum. Dzieło Oneg Szabat będące świadectwem oporu intelektualnego i duchowego powstawało zgodnie z naukowymi zasadami, z dbałością o obiektywność i staranność języka.

Na wystawie pokazujemy ukryte z narażeniem życia w jednej z piwnic getta – dokumenty, listy i testamenty idących na śmierć, relacje świadków i ofiar ludobójstwa. Świadectwa, w których jest ból i cierpienie poszczególnych ludzi. Gromadzono je i porządkowano w ocalonym budynku dawnej Biblioteki Judaistycznej, obecnej siedzibie Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Tytuł wystawy Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu pochodzi z testamentu dziewiętnastoletniego Dawida Grabera, który brał udział w ukryciu pierwszej części Archiwum w czasie wielkiej akcji likwidacyjnej w getcie warszawskim. W trakcie pracy przy ukrywaniu Archiwum pisał: Jedna z sąsiednich ulic jest już zablokowana. Nastroje są straszne. Spodziewamy się najgorszego. Spieszymy się. […] Do widzenia. Żebyśmy tylko zdążyli zakopać… […] To, czego nie mogliśmy wykrzyczeć przed światem, zakopaliśmy w ziemi. (Poniedziałek, 3 sierpnia [1942], 4 po południu).

Materiały związane z wystawą zostały udostępnione na portalu Delet.

Relacja z otwarcia wystawy


Archiwum Ringelbluma jest jednym z najcenniejszych zespołów archiwalnych. Od 1999 r. znajduje się na liście UNESCO „Pamięć świata”.


Wystawa jest jednym z kluczowych elementów programu Oneg Szabat — wieloletniego planu działań upamiętniających Archiwum Ringelbluma i grupę Oneg Szabat zainicjowanego przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

Program Oneg Szabat realizowany jest przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma i Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.

Wystawa stała powstaje również w ramach obchodów 70. rocznicy powstania Żydowskiego Instytutu Historycznego.




















Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem