American Jewish Joint Distribution Committee. 1939-1941

Sygnatura Wielkość w metrach bieżących Liczba jednostek Plik
210 6 m b. 761 Pobierz

Dzieje twórcy: American Joint Distribution Committee powstał w 1914 r. w Stanach Zjednoczonych z inicjatywy żydowskich organizacji charytatywnych dla niesienia pomocy ludności żydowskiej w Palestynie oraz dotkniętej pogromami i działaniami wojennymi w Europie środkowo-wschodniej i Turcji. Biuro Joint otwarte w Polsce tuż po I wojnie wspierało wiele żydowskich inicjatyw społecznych, subsydiowało takie organizacje, jak Towarzystwo Opieki Zdrowotnej, opieki nad dzieckiem żydowskim Centos czy ORT - organizację przygotowującą do pracy zawodowej. Po wybuchu II wojny Joint wspierał finansowo i materialnie poszczególne skupiska żydowskie, a następnie getta. Archiwum AJDC z lat 1939-1941 zgromadzone w krakowskiej centrali AJDC dla Generalnego Gubernatorstwa zawiera korespondencję ogólną z poszczególnymi gettami od początku okupacji hitlerowskiej do czasu formalnego zaprzestania działalności AJDC z końcem 1941 r. Joint działał jednak nadal nieoficjalnie do końca okupacji. Dyrektorzy: Icchak Gitterman, Dawid Guzik, Leib Neustad. Fragmenty archiwum centrali krakowskiej AJDC z lat 1939-1941 zostały odnalezione i zabezpieczone przez Centralną Żydowską Komisję Historyczną, po której w 1947 r. przejął je ŻIH.
Po II wojnie AJDC w Polsce reaktywowano z dniem 19.07.1945 r. Działałał do końca 1949 r. , kiedy też uległa likwidacji cała pluralistyczna mozaika ugrupowań i instytucji żydowskich w Polsce. Pomoc materialną (żywność, lekarstwa, odzież, surowce, maszyny) i finansową kierował do organizacji i stowarzyszeń społecznych, politycznych, oświatowych, kulturalnych, związanych z produktywizacją społeczności żydowskiej oraz do zrzeszeń religijnych. Jego głównym beneficjentem był Centralny Komitet Żydów w Polsce i działające przy nim Towarzystwo Ochrony Zdrowia. Ważną dziedziną działalności była pomoc w poszukiwaniu osób zaginionych oraz przy emigracji.
Dyrektorzy: Dawid Guzik, a po jego śmierci w 1946 r. William Bein; sekretarz generalny: Józef Gitler Barski.
Archiwum AJDC z lat 1945-1949 trafiło do ŻIH z pewnymi ubytkami ( głównie akt personalnych) bezpośrednio po zakończeniu kolejnego etapu działalności tej instytucji w Polsce, dokładna data przejęcia nie jest znana.
Zawartość: I. AJDC. Lata 1939-1941
- raporty, komunikaty i sprawozdania z działalności Centrali dotyczące rozmiaru pomocy i sposobu jej rozdziału;
- sprawozdania z wizytacji w gminach i placówkach wspieranych przez AJDC;
- dane inspektorów w poszczególnych dystryktach Generalnego Gubernatorstwa;
- dokumenty finansowe;
- korespondecja z delegaturami AJDC w Europie i placówkami dyplomatycznymi w Europie;
- korespondencja delegatur AJDC w Warszawie i Krakowie z ok.. 400 gminami żydowskimi (gettami) w Generalnym Gubernatorstwie w sprawach pomocowych.

II. AJDC. Lata 1945-1949
1. Sekretariat:
- akta o charakterze prawnym i organizacyjnym (okólniki, zarządzenia, biuletyny i in.);
-sprawozdania z działalności AJDC w Polsce, z pracy poszczególnych wydziałów i z pomocy otrzymanej od organizacji zagranicznych;
- protokóły z konferencji dyrekcji AJDC z różnymi urzędami i instytucjami;
- akta osobowe pracowników;
- korespondencja ogólna, krajowa i zagraniczna.
2. Wydział Prawny: protokoły zebrań w sprawach organizacyjnych, sprawozdania, korespondencja ogólna.
3. Wydział Kontroli, sprawozdania z kontroli poszczególnych instytucji finansowanych przez Joint.
4. Wydział Poszukiwań:
- komunikaty i ogólniki dyrekcji i sekretariatu;
- korespondencja z instytucjami, organizacjami i osobami prywatnymi w kraju i zagranicą nt. poszukiwanych osób, m.in.. z Central Location Index , United Service for New Americans (USNA), z placówkami AJDC zagranicą, z ambasadami w Polsce;
-sprawozdania i statystyka.
5. Wydział Pomocy Indywidualnej:
- ogólne akta organizacyjne;
- korespondencja w sprawach darów dla szpitali i organizacji;
- dokumentacja przesyłek paczek zagranicznych i ich odbioru;
- korespondencja dotycząca pomocy dla osób prywatnych (w tym zbiór teczek osobowych);
- korespondencja dotycząca pomocy dla Polaków udzielających pomocy Żydom podczas okupacji.
6. Wydział Ziomkostw:
- materiały lokalnych komitetów żydowskich dotyczące strat i Ocalałych;
- korespondencja z organizacjami ziomkostw (w tym wykazy imienne Ocalałych w poszczególnych miejscowościach);
- korespondencja dotycząca pomocy dla poszczególnych ziomkostw.
7. Wydział Emigracyjny:
- ogólne akta organizacyjne, biuletyny Centrali ds. Emigracyjnych AJDC w Paryżu;
- akta pesonalne emigrujących (w tym akta referatu do spraw dzieci);
- korespondencja z organizacjami zagranicznymi w sprawach dotyczących emigracji.
8. Wydział Transportowy, Wydział Transportowy w Gdyni, Wydział Magazynów, dokumenty transportowe statków i składów pociągów z pomocą materialną, materiały obrazujące zasięg pomocy.
9. Wydział Buchalterii:
- sprawozdania finansowe z działalności centrali w Polsce;
- sprawozdania z działalności instytucji i organizacji finansowanych w Polsce przez AJDC.

Sporządzono 84 540 rekordów z danych osobowych w dokumentach z AJDC (1939-1941).

Wszystkie inwentarze
Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem