FAQ

Poniżej prezentujemy najczęściej zadawane przez Was pytania i odpowiedzi na nie. Jeśli brakuje tu odpowiedzi na Twoje pytanie, napisz do nas na adres familyheritage@jhi.pl.

Gdzie mogę znaleźć metryki urodzin?

Metryki nie są w Polsce scentralizowane, rejestracja odbywa się lokalnie. Ewidencja wydanych mniej niż około 100 lat temu, jest przechowywana w lokalnych urzędach cywilnych rejestrze (USC — Urząd Stanu Cywilnego). Po 100 latach rekordy są przesyłane do lokalnych polskich Archiwów Państwowych. Przedwojenne metryki urodzenia zostały wyemitowane i są odrębne dla każdej religii. W rezultacie, żydowskie metryki (księgi mojżeszowe), katolickie lub protestanckie metryki są dziś też oddzielone.

Co jeśli moja rodzina pochodzi z Kresów wschodnich, które zostały oderwane od Polski? Czym są i gdzie są przechowywane Księgi Zabużańskie?

Księgi Zabużańskie to zapisy z regionów, które obecnie są Polskimi Kresami Wschodnimi ale nie należą do jego terytorium. Niektóre rekordy zostały wysłane do Warszawy Cywilnego kancelarii i do Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Główne Akt Dawnych posiada 2,516 jednostek archiwalnych z lat 1814/39 z Galicji Wschodniej, zwłaszcza z przedwojennego Lwowa, Tarnopola i Stanisławowa. Wszystkie rekordy zostały wydane lokalnie przez administratorów, głównie w języku polskim, choć niektóre z wcześniejszych rejestracjach były w języku niemieckim.

Dlaczego nie mogę znaleźć metryk urodzenia?

Należy pamiętać, że nie wszystkie istotne zapisy zachowały się. Przed rozpoczęciem badań w archiwach lub w urzędzie, można dowiedzieć się, jakie książki zostały zachowane. Może się też zdarzyć, że poszukiwane zapisy nie są objęte „żydowskiej rekordów” kategorii, ponieważ przez pewien czas w Prusach cywilnego rejestrację egzekwowane. W takich przypadkach, nie powinniśmy szukać żydowskich (mojżeszowe) książki, ale w cywilnych rejestru ksiąg biurowych w polskich archiwach państwowych.

Chcę poznać okoliczności śmierci moich dziadków, Dawida Schiff (ur. 1877) i Lei Weichselbaum (ur. 1880), którzy mieszkali w Rudniku n. Sanem.

Chcielibyśmy zadać wiele pytań by uściślić, czego szukamy i by uczynić nasze poszukiwania bardziej efektywnymi. Dobrze jest mieć więcej informacji o rodzinie, znać kontekst, by namierzyć ją wśród innych w którymś ze źródeł. Jednak w przypadku Rudnika n. Sanem, poszukiwania są utrudnione, gdyż bardzo niewiele dokumentów zachowało się podczas wojny, a cmentarz żydowski był zniszczony podczas druiej wojny światowej. W związku z tym, im więcej informacji o rodzinie otrzymamy, tym większa szansa by sprawdzić wszystkie możliwości. Czy wie Pan, czy Dawid i Lea mogli umrzeć przed wojną? Kiedy po raz ostatni ktoś z rodziny ich widział, czy był z nimi w kontakcie? Prosimy o kontakt i informacje na familyheritage@jhi.pl. Postaramy się pomóc lub pokierować Pana do innych instytucji lub badaczy.

Cześć, poszukuję informacji odnośnie Arona i Gitli Berman z Biłgoraju. W 1939 roku byli deportowani do Syberii. Dzięki. Daniel.

W celu uzyskania informacji odnośnie losów obywateli Polski w ZSRR, polecamy kontakt z Ośrodkiem Karta: ul. Narbutta 29 02–536 Warszawa; tel.: (+48 22) 848 07 12; 848–07–28; 848–07–61 e-mail: ok@karta.org.pl www.karta.org.pl

Nie wiem jak sprawdzić swoje pochodzenie. Mam sytuację trudną, bo rodzina milczy i nie chce przyznać się do pochodzenia żydowskiego.

Polecamy nasz artykuł Szukanie korzeni, jest tam kilka wskazówek jak szukać, zwłaszcza w wypadku, kiedy pochodzenia nie jest się pewnym. Najpewniejszym sposobem na szukanie informacji o pochodzeniu przodków jest odnajdywanie przedwojennych akt metrykalnych. Akta przedwojenne tworzone i przetrzymywane były w odrębnych księgach wyznaniowych, a na przeważającym terenie dzisiejszej i przedwojennej Polski nie istniała możliwość zawarcia ślubu mieszanego lub cywilnego, co oznacza, że w wypadku chęci zawarcia ślubu z osobą innego wyznania, jeden z partnerów przyszłego związku musiał przejść konwersję. W przeważającej liczbie były to konwersję na jedno z wyznań chrześcijańskich.

Cześć, zastanawiam się czy jeśli wyślę wam imiona i nazwiska rodziców, będziecie w stanie znaleźć jakieś związane akta? Dzięki, Shlomo

Dużo zależy od tego jakie akta ma Pan na myśli. Archiwa Żydowskiego Instytutu Historycznego posiadają różnego rodzaju zapisów, jednak akta metrykalne są przechowywane lokalnie w archiwach państwowych i urzędach stanu cywilnego (USC). Oznacza to, że oprócz nazwisk, imion i dat, to miejsce jest właśnie jednym z najważniejszych danych. Akta metrykalne są bardzo dobrym źródłem informacji, ale istnieje wiele innych sposobów na odkrywanie informacji o rodzinie. Kiedy będzie Pan wysyłał nam dane dotyczące rodziny, proszę starać się opowiedzieć szerzej o tym, co Pan wie o rodzinie – najwięcej jak się da. Na przykład: jeśli zna Pan nazwiska rodzeństwa swoich rodziców i dziadków, najlepiej podzielić się nimi z nami, także jeśli zna Pan jakieś zawody swoich krewnych w Polsce – ta informacja może okazać się pomocna. Im więcej informacji mamy do analizowania i sprawdzania, tym większa szansa na znalezienie dodatkowych danych dla Pana. Wiele zależy od tego, ile Pan wie i jakie dane się zachowały. Prosimy o kontakt na familyheritage@jhi.pl

Na pierwszy rzut oka moje nazwisko jest typowo polskie...

Nie istnieją typowo polskie nazwiska. Każde ze znanych pojawić się mogło, co nie znaczy że się pojawiło, również u rodzin żydowskich. Polecamy krótki artykuł na naszej stronie internetowej o unikalnych nazwiskach żydowskich, wywodzących się z języka jidisz lub hebrajskiego.

Czy moglibyście przysłać metrykę urodzenia, jeśli ją macie?

Niestety nie dysponujemy metrykami. Metryki w Polsce rejestrowane były i są lokalnie w miejscu wydarzenia. Przechowywane są do 100 lat w lokalnych urzędach stanu cywilnego, po upływie 100 lat przekazywane doodpowiedniegoarchiwum państwowego. Jest to generalna zasada. W niektórych miejscach jednak metryki żydowskie do 1939 [1942] roku przeniesione zostały wszystkie do lokalnego archiwum państwowego (na przykład w Łodzi), jednak nadal są dostępne poprzez USC.

Moi rodzice powiedzieli, że wszystkie metryki zostały zgubione w czasie wojny, że nie ma żadnych dokumentów.

Oryginalne metryki zawsze znajdują się w urzędzie stanu cywilnego lub w archiwum państwowym, o ile księgi metrykalne, w których były spisywane, przetrwały wojnę. Metryki, które były przechowywane przez rodzinę nie są oryginalnymi dokumentami. Te, które miała w ręku rodzina, to są odpisy oryginalnych wpisów. To odrębne, tworzone na różne potrzeby, dokumenty. Tak samo dzisiaj występując o metrykę urodzenia, ślubu lub zgonu otrzymujemy odpis – skrócony lub pełen, w którym pojawia się informacja wypisana z księgi metrykalnej.

Dlaczego nie moge znaleźć na mapie sztetla Lemberg?

Lemberg to niemiecka nazwa Lwowa, dziś Lviv na Ukrainie. Granice Polski zostały przesunięte podczas drugiej wojny światowej i wiele miejscowości polskich znalazło się w granicach ościennych państw, gdzie dostało lokalne nazwy. Natomiast, Lemberg vel Lwów vel Lviv nie był sztetlem (miasteczkiem), a znaczącym miastem.

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem