Poetki jidysz

Spotkanie wokół publikacji „Kol isze — głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.”).

Wide wydarzenia 2019 5

O poetkach piszących w jidysz i ich twórczości z dr hab. Joanną Lisek, autorką książki, porozmawia dr Agnieszka Żółkiewska, pracownik naukowy ŻIH.

Po spotkaniu zapraszamy na oprowadzanie po wystawie czasowej Wolny ptak/Der Frajer. Karykatura z prasy żydowskiej w niepodległej Polsce. Wystawę będziemy zwiedzać pod kątem wątków feministycznych w karykaturze żydowskiej.

Spotkanie odbędzie się 31 stycznia o godz. 18:00 w Księgarni na Tłomackiem.

Serdecznie zapraszamy!

----------------------------------

Głównym celem monografii Kol isze – głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.) jest prześledzenie wyodrębniania się w poezji jidysz kobiecej podmiotowości i wypracowywania różnych strategii jej ekspresji, poczynając od tekstów najwcześniejszych (z XVI w.), kiedy poetki występowały w roli kaznodziejek, autorek modlitw, pieśni religijnych czy zecerek ksiąg, na których marginesie utrwalały swoje teksty; poprzez twórczość ludową, często będącą wyrazem krytyki ustalonego porządku genderowego; aż po utwory pozostające świadectwem XX-wiecznej rewolucji obyczajowej, radykalizacji postaw i przeobrażeń modelu kobiecości żydowskiej. Przedmiotem analiz jest to, w jaki sposób kobiety funkcjonowały w ramach wyznaczonych im granic oraz wbrew nim, jak poszerzały przestrzeń swojej aktywności, przedefiniowując swoją rolę i pozycję, wytyczając własną drogę personalizacji.

W książce dzieje jidyszowej poezji kobiet ujęte zostały diachronicznie, ale wywód historycznoliteracki łączony jest ze studium konkretnych przypadków twórczych i interpretacją wybranych wierszy. Uwzględnione zostały poetki znane (np. Kadia Mołodowska, Debora Vogel, Celia Dropkin, Anna Margolin), ale także autorki mniej rozpoznawalne, pomijane czy zapomniane (np. Bronia Baum, Sora Rejzen, Chasia Kuperman).

Dla kobiet pisanie było przez wieki jedną z nielicznych form wejścia w przestrzeń publiczną, uczynienia swojego głosu słyszalnym. Z kwestią tą wiąże się ściśle tytuł książki, nawiązujący do pojęcia kol isze (głosu kobiecego). Jego słyszalność jest regulowana prawem żydowskim, ponieważ judaizm ortodoksyjny zakazywał, aby mężczyzna, który się modli czy studiuje Torę, słyszał głos śpiewającej kobiety ze względu na przypisywane mu silne oddziaływanie erotyczne. Przywołane w tytule pojęcie kol isze implikuje zarówno obecność, jak i tłumienie głosu kobiecego. To napięcie między słyszalnością a milczeniem można uznać za doskonalą metaforę rozwoju poezji kobiet w języku jidysz.

Książka przedstawia obecność kobiecej ekspresji poetyckiej w tradycjach ustnych, w słowie drukowanym, jak i dążenie mężczyzn do regulowania, głównie za pośrednictwem instytucji wydawniczych i krytyki literackiej, form kobiecej kreatywności. Przez analizę wspólnych, powracających wątków, motywów i obszarów tematycznych przedstawione zostaje kobiece doświadczenie utrwalone na przestrzeni wieków w dziełach poetek.

Ukazany zostaje zarówno fenomen otwarcia przestrzeni języka jidysz na podmiotowość kobiecą, jak i kwestia głosów stłumionych, uciszonych.

Kol isze — głos kobiet w poezji jidysz od XVI w. do 1939 r.







Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem