Nowe dokumenty na wystawie stałej „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu”

Od kwietnia 2018 r. na wystawie stałej można oglądać nowe dokumenty Podziemnego Archiwum Getta Warszawy.

Wide kancelson
fot. Grzegorz Kwolek

Wedle zaleceń konserwatorskich papierowe dokumenty eksponowane w gablotach muszą być okresowo wymieniane w celu zapewnienia im odpowiedniej ochrony. Dzięki temu możemy zaprezentować Państwu nowe materiały z Archiwum Ringelbluma.

Wśród nich utwory literackie, w tym bardzo osobisty poemat Icchaka Kacenelsona „Dzień mojego wielkiego nieszczęścia” napisany po utracie żony Chany i dwóch młodszych synów Ben-Cyjona i Beniamina w czasie wielkiej akcji likwidacyjnej latem 1942 r.

Przybiegam w pośpiechu do czterech ścian nędzy

Spowitych przez mrok, i wnet łamią się ręce –

O, Chano! Synowie… Nikogo tu nie ma!


Prezentujemy także jedno z najważniejszych pism religijnych z Archiwum Ringelbluma — stronę z kazań Kalonimusa Kalmana Szapiry, który był wybitnym znawcą i komentatorem Tory, pochodzącym ze słynnych rodów chasydzkich rabinem Piaseczna, ostatnim rabinem getta warszawskiego.

Pisał: Przeżywamy teraz bardzo gorzkie i przykre doświadczenia […], które trwają już tak długo. Nawet ktoś, kto poprzednio umacniał siebie i innych Żydów, teraz jest zbyt wyczerpany, aby znaleźć wewnętrzną siłę; jest zmęczony szukaniem pocieszenia.

Część pozostawionych przez niego pism komentuje zastaną rzeczywistość i pochyla się nad problemami społeczności religijnej. Jedyne dokumenty pochodzące ściśle z lat przebywania w getcie, to jego kazania. Są świadectwem duchowego życia w getcie i zachodzących w nim przemian, a także jednym z ostatnich świadectw kultury chasydzkiej rozwijającej się na ziemiach polskich.

W lipcu 1942 r. wywieziono do Treblinki córkę Kalonimusa Kalmana Szapiry, on sam po zakończeniu tzw. wielkiej akcji został zatrudniony w szopie zwanym „warsztatem Admorów”. Wiosną 1943 r. został wywieziony do obozu pracy, prawdopodobnie w Trawnikach. Choć proponowano mu ucieczkę, odmówił, nie chcąc opuszczać swych towarzyszy. Zginął na początku listopada 1943 r., najprawdopodobniej podczas akcji „Erntefest”.


Wśród dokumentów, które udostępniliśmy, znalazły się również: strona z pierwszego numeru biuletynu prasowego Oneg Szabat – „Mittejlungen” („Wiadomości”) zawierającego informacje o aktach terroru wobec Żydów z dnia 3 kwietnia 1942 r., strona z dziennika Menachema Kohna z okresu wielkiej akcji likwidacyjnej w lecie 1942 r., fragment relacji Dawida Nowodworskiego o obozie zagłady w Treblince złożonej 28 sierpnia 1942 r., czy odpis kartki pocztowej wyrzuconej z pociągu jadącego do Auschwitz i przekazanej rodzinie w getcie warszawskim.

To również niezwykła okazja zapoznania się ze wstrząsającym testamentem Racheli Auerbach spisanym w dniu 26 lipca 1942 r., w piątym dniu tzw. wielkiej akcji likwidacyjnej.

Utwory literackie, których fragmenty prezentujemy na wystawie, zostały zawarte w 26. tomie pełnej edycji Archiwum Ringelbluma, natomiast kazania Kalonimusa Kalmana Szapiry w 25. tomie.

Zapraszamy!

Więcej informacji na temat wystawy stałej „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu”

Kurator wystawy|Paweł Śpiewak

Współkurator|Anna Duńczyk-Szulc

Projektanci wystawy|Aneta Faner, Piotr Duma

Współpraca|Zuzanna Benesz-Goldfinger, Jarosław Kubicki, Sławomir Różański

Powierzchnia i specyfika wystawy pozwala na jednoczesne zwiedzanie jedynie 35 osobom. W związku z tym prosimy o rezerwację online i wybór dogodnej godziny odwiedzin.

Oprowadzanie po wystawie odbywa się dwa razy dziennie od poniedziałku do piątku: o godz. 11:00 po angielsku i o godz. 14:00 po polsku.

Wystawa jest czynna w godzinach:
Poniedziałek – Piątek: 09:00 – 18:00
Niedziela: 10:00 – 18:00

Ostatnie wejście o godzinie 17:00.

System rezerwacji wizyt dostępny jest tutaj.

Wystawa jest jednym z kluczowych elementów Programu Oneg Szabat
realizowanego przez
Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce w ramach partnerstwa publiczno — prywatnego. Celem Programu jest udostępnienie i upowszechnienie Podziemnego Archiwum Getta Warszawy oraz upamiętnienie członków grupy Oneg Szabat.

 


 



















Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem