Rocznica powstania Żegoty

4 grudnia minęła 74. rocznica powstania Rady Pomocy Żydom o kryptonimie Żegota przy Delegaturze Rządu RP na kraj.

Wide zegota
Paweł Śpiewak

4 grudnia minęła 74. rocznica powstania Rady Pomocy Żydom o kryptonimie Żegota przy Delegaturze Rządu RP na kraj. Była to jedyna w okupowanej przez Niemców Europie instytucja państwowa ratująca Żydów od zagłady. 

Na czele Rady stanął Julian Grobelny z PPS-WRN, Tadeusz Rek (SL) i Leon Feiner (Bund), sekretarzem został Adolf Berman z ŻKN, a skarbnikiem Ferdynand Arczyński (Stronnictwo Demokratyczne). Wraz z ukonstytuowaniem się Rady powołano Biuro Wykonawcze oraz między innymi referaty mieszkaniowy, dziecięcy (kierowany przez Irenę Sendlerową), terenowy i lekarski.

Cel Żegoty był jasny. W piśmie skierowanym do delegata rządu na kraj czytamy: „Zadaniem Rady jest niesienie pomocy Żydom, jako ofiarom eksterminacyjnej akcji okupanta, a to pomocy w kierunku ratowania ich od śmierci, ich legalizacji, przydzielania im pomieszczeń, udzielania zasiłków materialnych względnie, gdzie to wskazane, wyszukiwanie zajęć zarobkowych, jako podstawy egzystencji, zawiadywanie funduszami i ich rozprowadzanie – słowem działalność, która pośrednio lub bezpośrednio wchodzić może w zakres pomocy”.

Żegota udzieliła wsparcia materialnego około 4 tys. osób, ponadto zdobywała dokumenty (ok. 50 tys.), szukała mieszkań i kryjówek dla uciekinierów z gett, w miarę możliwości starała się również zapewnić im opiekę medyczną. Dzięki wysiłkom Ireny Sendlerowej i jej referatu opieką udało sie objąć 2,5 tys. żydowskich dzieci wyprowadzonych z warszawskiego getta.

Pośród sprawiedliwych, którzy walczyli o ocalenie skazanych na zagładę znaleźli się liczni pisarze I działacze katoliccy (Zofia Kossak-Szczucka, Władysław Bartoszewski), działacze lewicowi oraz przedstawiciele żydowskich organizacji politycznych. 

Uczynili coś dla ukrywających się Żydów i dla samej Polski wyjątkowego. Zasłużyli na dobrą pamięć i dozgonną wdzięczność. To są Sprawiedliwi, na których stoi nasz świat. 

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem