Świadek zagłady

Wide swiadectwa okladka 1

Profesor Lawrence L. Langer (ur. 1929 r.) w pracy badawczej zajmował się literaturą Holokaustu. Zwrot w jego studiach nastąpił w roku 1984, kiedy to Margot Stern Strom, dyrektorka organizacji edukacyjnej Facing History and Ourselves Inc., zaproponowała mu współpracę przy projekcie mającym na celu zarejestrowanie, zarchiwizowanie i udostępnienie rozmów wideo z ocalałymi z Zagłady. Efektem analizy zebranych materiałów (ponad 1400 nagrań o długości od 30 minut do ponad 4 godzin) są niniejsze Świadectwa…

 

Fundamentem rozprawy jest założenie, że intymny charakter rozmów z ocalałymi zbliża nas jako odbiorców do ujrzenia „potwornej zwyczajności” Holokaustu. W rozmowie bowiem kwestie stylu czy formy nie mają racji bytu – nie tworzą pola do interpretacji. „Starając się utożsamić z głosami świadków, którzy sami próbują odnaleźć głosy zdolne opowiedzieć całą ich historię […], konstatowałem często, że stoję nagi w obliczu ich nagości, bezradny wobec ich bezradności” – pisał Langer – bo „kiedy byłe ofiary […] uparcie twierdzą, że sytuacje, w jakich znalazły się w gettach i obozach, były »inne«, to apelują do nas o porzucenie tradycyjnych założeń co do moralnego postępowania i »uprzywilejowanych« rozróżnień między dobrem a złem […]. Wydarzenia, które przeżyli, zadają kłam idei, że wybór jest zagadnieniem czysto wewnętrznym, niezależnym od okoliczności i przypadku”.

 

Praca ta, wydana po raz pierwszy w 1991 r., została uznana za jedną z dziesięciu najlepszych książek roku przez redaktorów „New York Times Book Review”. Ujawnia mechanizmy funkcjonowania pamięci ofiar, ułatwia zrozumienie literatury wspomnieniowej i tego, co nazywamy historią oralną, a ponadto uświadamia, jak przytłaczającym (a może niewykonalnym) zadaniem jest przezwyciężenie dziedzictwa Zagłady.

 

Anna Chyckowska

 

Więcej na temat książki „Świadectwa zagłady” na stronie publikacji Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem