Historia pewnej rzeźby

2 marca obchodzimy rocznicę śmierci Aliny Szapocznikow wybitnej rzeźbiarki i graficzki, żyjącej w latach 1926–73.

Wide  mgl1049

Z tego względu chcemy Państwu przybliżyć historię jednego z jej dzieł, które znajduje się w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego, rzeźby — „Walczące Getto”. Dzieło to zostało stworzone w 1953 r. na konkurs „Dziesiąta rocznica powstania w Getcie Warszawskim”, a następnie zostało przekazane przez Ministerstwo Kultury i Sztuki do ŻIH jako dar.

Jest ona dobrym przykładem sztuki z okresu socrealizmu. Na pierwszy plan wysuwa się młody mężczyzna w rozchełstanej koszuli. To niejako archetyp wojownika — obrońcy. Wyprostowany, z uniesioną głową, w prawej ręce trzyma granat, lewą opiekuńczym gestem obejmuje starszego mężczyznę. Obok, podtrzymywana przez starszego mężczyznę, kobieta z małym dzieckiem na rękach, wyrywa się do przodu, w jej mimice możemy dostrzec rozpacz, ale też determinację. 

Autorka stworzyła dzieło pełne ekspresji, można domyślać się, że zamknęła w nim nie tylko propagandową ideę, ale też część własnych emocji związanych z osobistym doświadczeniem Zagłady.

„Walczące Getto” nie jest typowym przykładem dzieł Aliny Szapocznikowej, jednak właśnie dzięki temu, jest to obiekt jedyny w swoim rodzaju.

Na uwagę zasługuje także historia rzeźby w ŻIH. Została ona wykonana z gipsu, jednak gips jest materiałem bardzo nietrwałym i podatnym na wszelkie uszkodzenia mechaniczne oraz na wpływ atmosfery, wystawianie rzeźby wiązało się ze znacznym ryzkiem jej uszkodzenia. Z tego względu, w celu zabezpieczenia i umożliwienia prezentacji tego dzieła w 1985 r. — 12 lat po śmierci autorki i 32 lata od stworzenia rzeźby — zdecydowano się na wykonanie odlewu z brązu. Było to ściśle związane z planowaną wystawą stałą o getcie warszawskim. Rzeźba „Walczące getto” stanęła wtedy w holu ŻIH jako jeden z istotnych elementów ekspozycji. Obecnie wchodząc do gmachu ŻIH możemy podziwiać tę samą rzeźbę. Jej gipsowy pierwowzór znajduje się natomiast w zabezpieczonym magazynie, co pomaga zatrzymać destrukcyjne zakusy czasu...

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem