Pierwsza nowoczesna uczelnia żydowska w Warszawie

87 lat temu — 19 lutego 1928 roku w Warszawie otwarto Instytut Nauk Judaistycznych. Był on „pierwszą w Europie uczelnią żydowską z programem naukowym i dydaktycznym nie tylko przedmiotów teologicznych, ale także świeckich nauk judaistycznych.”

Wide  mgl7880

Początkowo Instytut nie miał stałej lokalizacji, a zajęcia odbywały się w wynajmowanych pomieszczeniach. Przełomem stał się 1936 r., kiedy w nowo wybudowanym gmachu Głównej Biblioteki Judaistycznej Komitet Wielkiej Synagogi przydzielił bezpłatnie Instytutowi sale wykładowe, pracownie i pokoje dla administracji. Wzbogaciło to jednocześnie bazę naukową Instytutu, ponieważ słuchacze mogli korzystać zarówno z własnego księgozbioru, jak i z zasobów Biblioteki Wielkiej Synagogi. Obecnie w tym samym budynku znajduje się Żydowski Instytut Historyczny.

By rozpocząć naukę w Instytucie należało mieć rozpoczęte studia na wydziale humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego (choć chętni do nauki uczniowie bez matury mogli uczestniczyć w zajęciach jako wolni słuchacze, istniała także możliwość studiowania eksternistycznie). By przystąpić do końcowych egzaminów niezbędny był tytuł magistra UW. Instytut wydawał dyplomy w dwóch językach polskim i hebrajskim.

„Instytut posiadał dwa fakultety, na których nauka trwała cztery lata. Na fakultecie rabinicznym wykładano: wiedzę biblijną, wiedzę talmudyczną, prawo żydowskie, filozofię żydowską, liturgię, apologetykę, homiletykę, pedagogikę i historię Żydów. Na fakultecie historyczno-społecznym wykładano: historię Żydów, historię literatury hebrajskiej, językoznawstwo, historię gospodarczą, naukę o żydowskiej pracy społecznej, antropologię i biologię Żydów, higienę żydowską, folklor i etnografię, palestynografię, sztukę żydowską, bibliotekoznawstwo i muzeologię. Na drugim fakultecie kształcili się przyszli urzędnicy gmin żydowskich, kierownicy i pracownicy organizacji społecznych.[…] Szczególne zadanie stało przed fakultetem rabinicznym, który miał kształcić duchownych w stylu odmiennym od tradycyjnej ortodoksji i skostniałego chasydyzmu.”


W ramach instytutu funkcjonowały katedry:

· Biblii i gramatyki hebrajskiej pod kierunkiem Mojżesza Schorra.

· Talmudu i kodeksów talmudycznych pod kierunkiem Abrahama Weissa.

· Historii Żydów w Polsce pod kierunkiem Majera Bałabana.

· Okresu hellenistycznego i midraszy pod kierunkiem Edmunda Steina.

· Homiletyki pod kierunkiem Markusa Braude’a.

 

Pośród wykładowców Instytutu znalazło się wielu wybitnych żydowskich naukowców i przedstawicieli kultury. Prócz głównego zadania Instytutu, jakim była działalność dydaktyczna, nie mniejszy nacisk stawiano na działalność naukową, jednym z jej efektów było stworzenie Pisma Instytutu Nauk Judaistycznych w Warszawie. W ciągu 11 lat funkcjonowania Instytutu ukazało się 10 tomów Pism. Niestety ze względu na dużą liczbę generowanych prac i niskie fundusze nie wszystkie prace udało się wydać drukiem.

W 1939, wraz z wybuchem II wojny światowej Instytut zakończył swoją działalność.

 

Wszystkie cytaty pochodzą z artykułu Mariana Fuksa, Instytut nauk Judaistycznych w Warszawie (1928–1939) w Żydowski Instytut Historyczny — 50 Lat Działalności Warszawa 1996 s 31–44

 

Więcej na temat Instytutu Nauk Judaistycznych.

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem