Viertel, Osterzecer

Szczerzec, miasteczko położone w powiecie lwowskim, nad rzeczką Szczerką, 29 kilometrów na południowy-zachów od Lwowa. To w tym miasteczku przebywały rodziny Seników, Viertel i Osterzecer przed wojną oraz w jej trakcie. Czy w listopadzie 1942 roku cała rodzina została wywieziona do getta we Lwowie, a potem do obozu zagłady (najprawdopodbniej w Bełżcu), nie wiadomo. Wiemy tylko, że jedynie Reginie udało się przeżyć...

Wide 1

Rodzina Reginy Viertel. Tutaj na zdjęciu rodzinnym przy okazji wycieczki nad rzeczkę Szczerkę w Szczercu. Mąż, którego nie znamy z imienia, był rewidentem kolejowym. Szczerzec był prawdopodobnie jednym z miejsc służbowego pobytu. Regina urodziła się w Kołomyji w 1876, tego dowiedzieliśmy się dopiero po znalezieniu karty rejestracyjnej CKŻP w Archiwum ŻIH. 

Jej mąż być moze pochodził ze Stanisławowa. W Szczercu wynajmowali część domku Walerii SENIK i jej męża, kierownika szkoły podstawowej w Szczercu. 
Na zdjęciu widać również córkę i syna Reginy z rodzinami. Wiemy, że córka wyszła za mąż za Fryderyka Osterzecer, adwokata, który miał kancelarię zarówno w Szczercu jak i we Lwowie, na ul Kochanowskiego 50. Mama pani Grażyny, wnuczki Walerii Senik pracowała u niego przed wojną. Córka lub żona syna była stomatologiem.

Pani Grażyna, wnuczka Walerii Senik, która szuka informacji o „babci Firtlowej“, jak nazywała Reginę, urodziła się w 1939, niewiele pamięta z okresu wojny. W pamięci pojawia się dziewczynka widoczna na zdjęciu. O wiele lepiej jednak niż ją samą, dużo starszą przecież dziewczynkę, pani Grażyna pamieta piękną lalkę tamtej, której jej szczerze zazdrościła i którą podziwiała z całego serca. Jej mama zachowała w pamięci obraz: prowadzonych środkiem drogi Żydów, wśród których znajdowały się jej koleżanki. Nigdy o nich nie zapomniała.

Na zdjęciu znajduję się najprawdopodobniej córka Reginy, wraz z mężem, Fryderykiem Osterzecer, adwokatem we Lwowie i w Szczercu. 

Regina VIERTEL, zdjęcie powojenne prawdopodobnie zrobione kiedy wyrabiała dokumenty wyjazdowe. Zostawiła wtedy jedną odbitkę swojej przyjaciółce, Walerii Senik. 

Najpierw zamieszkali w barakach Mikulczycach (dziś dzielnica Zabrza), jak to pamięta pani Grazyna na okres tzw. kwarantanny, potem razem pojechali do Skoczowa kolo Cieszyna. W Zabrzu Regina zarejestrowała się w Komitecie Żydowskim (por. karta rejestracyjna Reginy Viertel), który mieścił się w Zabrzu przy ul. Brysza 3, w budynku tzw. Małej Synagogi. 
Regina Viertel, mieszkała z Senikami do 1948, kiedy zdecydowała sie wyjechać do Izraela. W międzyczasie spotkała we Wrocławiu jakąś daleką kuzynkę, może obie zdecydowały, że wyjazd będzie najlepszym wyjściem, dla starszych już przecież, pań. 

Jakiś czas po wyjeżdzie, kontakt sie urwał, chociaż trudno powiedzieć jak szybko i z jakiego powodu. Zaprzyjaźniona z Reginą, Waleria, babcia pani Grażyny mogłaby powiedzieć więcej, ale niestety już nie żyje.

Karta rejestracyjna CKŻP z Archiwum ŻIH Reginy Viertel z domu Laur, urodzonej 17 września 1876 roku w Kołomyji, córka Chaskiela Laur i Rajzli z domu Schauer. Data rejestracji w Zabrzu: 25 czerwca 1946 roku. Wtedy wlaśnie mieszkała w Mikulczycach w barakach, udostępnionych przyjezdnym/repatriantom, przebywającym na tzw. kwarantannie.

Więcej informacji na temat Archiwum ŻIH i jego zasobów na stronie.

Budynek przed wojną to tak zwana Mała Synagoga, która została zbudowana w 1898 roku, przy okazji rozbudowy dużej synagogi zabrzańskiej, pełnił funkcję domu modlitwy, a jednocześnie mieścił archiwum gminy żydowskiej oraz mieszkania dla pracowników gminy. W sierpniu 1902 r. przebudowano jej wnętrze, umieszczając w jej podziemiach mykwę (łaźnię rytualną). Podczas II wojny światowej, w październiku 1939 r. Niemcy przebudowali budynek na potrzeby szkoły muzycznej. Później znajdowała się w nim szkoła Hitler Jugend. Obecnie w budynku mieści się Dom Pomocy Społecznej.
Tu po wojnie znajdował się lokal Komietu Zydow Polskich i miejsce rejestracji Zydow przybywających z różnych stron do Zabrza Tu rowniez zglosila sie Regina por. Jej karta CKZP na poprzednim zdjeciu.


Dom na Brysza 3 pełnił różne funkcje, dzięki wpisom na kartach CKŻP widzimy, że było tu również miejsce pobytu dla dzieci (Ochronka, Dom Dziecka), dla starców: (Dom Starców), dla chronicznie/nieuleczalnie chorych: (Dom Chronika, Państwowy Zakład Specjalny dla Nieuleczalnie Chorych, Państwowy Zakład Specjalny dla Chroników). Budynek jest niewielki, prawdopodobnie niewielkie były również poszczególne działy.


Ulica Ustrońska w Skoczowie. Skoczów leży w powiecie cieszyńskim, w województwie śląskim. Jest położone na Pogórzu Śląskim, po obu stronach Wisły. To tu po wojnie zamieszkała rodzina Seników wraz z Reginą Viertel.

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem