Holocaust and Genocide Studies

Postępowanie administracji włoskiej (od 1941 r.) i niemieckiego dowództwa Afrika Korps wobec ludności miejscowej w Afryce Północnej opisał Patrick Bernhard.

Wide holocaust and genocide studies

Postępowanie administracji włoskiej (od 1941 r.) i niemieckiego dowództwa Afrika Korps wobec ludności miejscowej w Afryce Północnej opisał Patrick Bernhard w artykule Behind the Battle Lines: Italian Atrocities and the Persecution of Arabs, Berbers, and Jews in North Africa during World War II, opublikowanym w numerze 3/2012 czasopisma „Holocaust and Genocide Studies”. Artykuł dzieli się na cztery rozdziały (Chronicle of a Rebellion Foretold: Italy´s Colonial Regime and Arab Dissent, 1922–1941; From „Hot” to „Cold” Violence: Pogroms, War Crimes, and Institutionalized Terror, 1941–1942; Escalation: The Persecution of the Jews in North Africa and Atrocities against British Soldiers, 1942–1943 i The New Quality of Italian Racism and Antisemitism in Libya: Some Concluding Remarks)

W Libii Włosi do 1931 r. prowadzili wojnę z mieszkającymi tam Arabami i Berberami kierowanymi przez muzułmański ruch polityczno-religijny Sanusija. Włoscy żołnierze dowodzeni przez generała Rodolfo Grazianiego bombardowali wioski, stosowali trujące gazy i terror przeciw ludności cywilnej, by złamać opór przeciwnika. Ponad 100 000 mieszkańców Libii znalazło się w obozach koncentracyjnych. Po egzekucji przywódcy powstania, Umara al.-Muchtara w 1931 r. Włochy oficjalnie oznajmiły o pacyfikacji kraju. Tych, którzy przeżyli obozy, zesłano na słabo zaludnione terytoria. Na początku lat 30. XX w. Mussolini ogłosił, iż włoskie posiadłości w Afryce Północnej i Wschodniej stanowią spazio vitale (przestrzeń życiową) na której zamierza osiedlić 1,5 miliona Włochów, członków partii faszystowskiej, wyselekcjonowanych pod względem biologicznym i politycznym przez specjalne komitety. Ponad 40 000 włoskich kolonistów osiedliło się w Libii do wybuchu II wojny światowej, kilka tysięcy zamieszkało w podbitej Abisynii, przyłączonej do „Impero Italiano”. Rządy Włochów w Libii charakteryzowały się ekonomicznymi ograniczeniami ludności miejscowej. Attaché wojskowy Wielkiej Brytanii w Rzymie, który odwiedził w 1939 r. Libię, meldował, że miejscowa ludność zbuntuje się w razie wybuchu wojny. Potwierdziły to późniejsze rozruchy i w końcu wykorzystanie przez mieszkańców Libii uzbrojenia wojsk włoskich w walce z osadnikami. W 1940 r. gdy w Libii toczyły się walki pomiędzy wojskami włoskimi i brytyjskimi, w jej zachodniej części panował spokój, a we wschodniej, graniczącej z Egiptem, miejscowi Arabowie buntowali się przeciw włoskim okupantom. Bunt nasilał się na początku 1941 r. i w 1942 r., gdy Brytyjczycy rozpoczynali kontrataki. W stosunkowo spokojnym okresie pomiędzy kolejnymi ofensywami miejscowa ludność zaopatrzyła się w broń pozostawioną przez armię włoską. Arabscy bojownicy palili włoskie farmy, niszczyli plony, żywy inwentarz i zabili około 100 osadników. Towarzyszyło temu zmuszanie Włochów do pracy wykonywanej poprzednio przez miejscową ludność (zamiatanie ulic, zbieranie śmieci itp.). Tubylcy witali wojska aliantów z zadowoleniem, szczególnie 30 000 libijskich Żydów, cierpiących na skutek wprowadzenia antysemickich praw (leggi razziali), które pod koniec lat 30. XX w. zmieniły Włochy w „państwo rasowe”, zakazując między innymi wspólnego nauczania Żydów i nie-Żydów w szkołach. Na wyzwolonych terytoriach kupcy żydowscy zaopatrywali wojska brytyjskie w żywność, a tysiące młodych Arabów dołączyły do brytyjskich sił bezpieczeństwa. Korzystając z pomocy wysoko postawionych członków ruchu Sanusija, przebywających w Egipcie, zorganizowano Libyan Arab Force (LAF) liczącą 30 000 ludzi. Podczas wojny pełniła ona funkcje policyjne na wyzwalanych terenach, a także ścigała włoskich żołnierzy — uciekinierów z obozów jenieckich i chroniła farmy kolonistów włoskich.

Na terenach odzyskanych przez wojska niemieckie i włoskie Włosi w kwietniu 1942 r. napadali na domy, rabowali sklepy i restauracje należące do Arabów, konfiskowali pieniądze itp. Pogromy antyżydowskie nastąpiły w Bengazi i Tripolisie. Prześladowcami byli żołnierze włoscy i bojówki faszystów włoskich, czego liczne przykłady podano w drugim rozdziale, a przejawy dyskryminacji ludności żydowskiej oraz represje stosowane wobec alianckich jeńców wojennych omówiono w rozdziale trzecim.

Cztery tendencje charakteryzują politykę rasową i antyżydowską w Libii. W pierwszej widać wyraźnie, że kampania w Afryce Północnej nie była — jak twierdzi między innymi Alexander G. Clifford w The Conquest of North Africa 1940 to 1943 (II wyd., London: Gardners Books, 2005) – wojną „czystą, uczciwą i pozbawioną namiętności […] bez polityki, bez prześladowania osób cywilnych […] bez zburzonych domów”. Przeciwnie, ludność miejscowa, zarówno Arabowie, jak i Żydzi, padała ofiarą prześladowań ze strony Włochów motywowanych poglądami rasowymi. Druga tendencja to wprowadzenie przez reżim faszystowski antyżydowskiej polityki sięgającej dalej, niż przewidywano początkowo. Na początku Żydzi odczuwali w pewnym stopniu wykluczenie społeczne i polityczne, lecz nie musieli obawiać się o swoje życie, jak pisze Liliana Picciotto w rozdziale „Italians and Jews during the Fascist and German Persecutions” (Nazi Europe and The Final Solution, ed. David Bankier, Israel Gutman, II wyd., New York: Barghan Books, 2009). Ta tendencja pojawiła się, gdy od wiosny 1942 r. Włosi zorganizowali obozy koncentracyjne dla Żydów na pustyni libijskiej. Trzecią tendencją jest fakt, że antysemicka ideologia nie ograniczała się tylko do dowództwa i żołnierzy, lecz dotarła do włoskich kolonistów, którzy dokonywali najbardziej okrutnych czynów i czasami nawet włoska administracja musiała powstrzymywać ich zapędy. Czwarta zaś, to wyraźna różnica między polityką włoską a polityką aliantów posiadających kolonie i zmierzających do ich demokratyzacji.

Ponadto opublikowano artykuły: Raffael Scheck, Nazi Propaganda towards French Muslim Prisoners of War; David Bargueño, Cash for Genocide? The politics of Memory and the Persecution in the Herero Case for Reparations i Shirli Gilbert, Anne Frank in South Africa. Remembering the Holocaust after Apartheid.

Opublikowano recenzje następujących tytułów: Wendy Lower, The Diary of Samuel Goldfard and The Holocaust in Galicia (Lanham, MD: Altamira Press in assocation with The United States Holocaust Memorial Museum, 2011) o młodym żydowskim uciekinierze, urodzonym w Radomiu, mieszkającym w Przemyślanach, więźniu gett i obozów pracy przymusowej, opisującym okrucieństwa niemieckie, zastrzelonym przez esesmana po nieudanej próbie zabicia oficera SS. Jego dziennik prowadzony przez cztery miesiące (od stycznia do połowy kwietnia 1943 r.) przechował Polak Tadeusz Janiewicz uhonorowany medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” za pomoc udzielaną Żydom; Patricia Heberer, Children during the Holocaust (Lanham, MD; Altamira Press in association with the United States Holocaust Memorial Museum, 2011), w książce tej autorka wykorzystując listy, dzienniki i relacje przedstawiła losy żydowskich dzieci podczas Zagłady, między innymi w Terezinie, w gettach Łodzi, Warszawy i Wilna; Max Kaufman, Churbn Lettland: The Destruction of the Jews of Latvia, ed. by Gertrude Schneider and Erhard Roy Wiehn (Konstanz: Hartung-Gorre, 2010), gdzie wspomina się m.in. o tragicznej śmierci sławnego historyka Simona Dubnowa i deportacji pozostałych przy życiu po akcji likwidacyjnej Żydów z getta w Rydze do obozu koncentracyjnego w Kaiserwald oraz o ewakuacji Żydów z Łotwy w sierpniu 1944 r. do Sztutowa, Buchenwaldu i innych obozów; Alfred Gottwaldt, Die Reichsbahn und die Juden 1933–1939: Antisemitismus bei der Eisenbahn in der Vorkriegszeit (Wiesbaden: Marix Verlag, 2011), w której pisze się m. in. o deportacji około 15 000 Żydów polskich mieszkających w Niemczech w październiku 1938 r., o współpracy SS i policji z koleją, która dostarczyła w tym celu 20–30 pociągów, a podczas „Nocy Kryształowej” — 24 specjalnych pociągów wywożących 26 000 Żydów do obozów w Dachau, Buchenwaldzie i Sachsenhausen; Rebecca Buchlung i Ura Larkey, Life and Loss in the Shadow of the Holocaust: Jewish Family´s Untold Story (Cambridge: Cambridge University Press, 2011); Stephen G. Fritz, Ostkrieg: Hitler´s War of Extermination in the East; Julia von dem Knesebeck, The Roma Struggle for Compensation in Post-War Germany; Carroll P. Kakel, III, The American West and the Nazi East: A Comparative and Interpretive Perspective (Hatfield, U.K., University of Hertfordshire Press, 2010) i inne.

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem