„Obcy i niemili”. Antysemickie rysunki z prasy polskiej 1919–1939

Zapraszamy na wystawę "Obcy i niemili".

Wide zrzut ekranu 2013 10 7 o 12.01.41 pm

Na wystawie "Obcy i niemili" w Żydowskim Instytucie Historycznym zaprezentowane zostaną rysunki antyżydowskie publikowane w prasie polskiej w latach 1919–1939. Karykatury towarzyszące zazwyczaj antysemickim artykułom stanowiły ważny element kształtowania wizerunku Żyda, a także nastrojów i poglądów na „kwestię żydowską”. Wystawa "Obcy i niemili" ukazująca jedną z metod stymulacji niechęci wobec mniejszości wydaje się szczególnie ważna dzisiaj, kiedy mowa nienawiści zyskuje na sile, a inicjatywy propagujące „czystość narodową” stają się coraz popularniejsze i widoczne w przestrzeni publicznej.

Kurator wystawy: Dariusz Konstantynow

Współpraca kuratorska: Grzegorz Krzywiec, Teresa Śmiechowska

Na wystawie w siedzibie ŻIH-u zaprezentowane zostaną rysunki antysemickie publikowane w okresie międzywojennym m.in. na łamach „Kuriera Poznańskiego”, „Dziennika Bydgoskiego”, „ABC-Nowin Codziennych”, „Wieczoru Warszawskiego”, „Podbipięty”, „Prosto z mostu”, „Szczutka”, „Szopki”, „Muchy”, „Żółtej Muchy”, „Szarży”, „Pokrzyw”, „Szabes-Kuriera”. Ich autorami byli zarówno artyści profesjonalni (m.in. Jerzy Zaruba, Kamil Mackiewicz, Włodzimierz Bartoszewicz, Włodzimierz Łukasik, Jerzy Srokowski, Kazimierz Grus i Maja Berezowska), jak i rzesza autorów ukrytych pod monogramami i pseudonimami. Antysemickie publikacje prasowe zaskakują swoją ilością i różnorodnością. Karykatury miały ukazywać domniemane żydowskie cechy rasowe. Przedstawiano symboliczny obraz Żyda jako dominującego nad Polską i Polakami, jako sprawcę wszelkiego zła w kraju. Obrazowano sposoby rozwiązania „kwestii żydowskiej” poprzez symboliczne ukazanie walki z Żydami. Wszystkie rysunki w prosty i zrozumiały dla widza/czytelnika sposób wskazywały na Żyda jako intruza, wroga, istotę godną pogardy i nienawiści.

Przywołując słowa kuratora ze wstępów do wystawy: „Można zadać sobie pytanie, czy trzeba przypominać te świadectwa przesądów uprzedzeń i nienawiści do Żydów. Jaki cel może przyświecać wydobywaniu ich z roczników czasopism spoczywających w spokoju bibliotecznych magazynów? Odpowiedzi można udzielić wiele, ale jedna z nich wydaje się najważniejsza: przeszłość trzeba poznawać we wszystkich jej przejawach, także tych, które nie budzą uczucia dumy. Trzeba je poznać nie tylko po to, aby dokonać rachunku sumienia, lecz także dlatego, by służyły jako przestroga na przyszłość”.

Termin:

Otwarcie wystawy:15 października 2013 r., godz. 18.00

Wystawa czynna do 31 stycznia 2014 r.

Miejsce: 

Żydowski Instyt Historyczny

ul. Tłomackie 3/5

00–090 Warszawa

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem