Porządkowanie zespołu akt Działu Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem

W maju b.r. w Archiwum ŻIH-u zakończono prace nad uporządkowaniem zespołu akt Działu Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem.

Wide mtaras
Monika Taras  /  Dział Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem

W maju b.r. w Archiwum ŻIH-u zakończono prace nad uporządkowaniem zespołu akt Działu Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem. Dotychczas udostępnialiśmy czytelnikom tylko teczki personalne poszczególnych osób występujących o odznaczenie „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata” – obecnie do dyspozycji badaczy oddajemy akta organizacyjne działu, zawierające również bogatą korespondencję dotyczącą nieznanych dotychczas spraw.

Dlaczego w ŻIH-u powstał Dział Odznaczeń Yad Vashem?

Jak wiadomo, tytuł „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata” jest przyznawany od 1953 r. przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie tym osobom, które w okresie okupacji niemieckiej niosły pomoc prześladowanym Żydom, ratując ich przed Zagładą. Sprawy nadania odznaczenia Polakom załatwiano za pośrednictwem ambasady Izraela w Polsce. Ale w 1967 r. Polska zerwała stosunki dyplomatyczne z Izraelem, co uniemożliwiło kontynuowanie tej działalności. Pewne odprężenie nastąpiło dopiero 11 lat później, gdy z okazji 35-lecia wybuchu powstania w getcie warszawskim przybyła do Polski delegacja z Yad Vashem, która wręczyła Polakom przyznane medale. Uroczystość szeroko omawiana w mediach przyczyniła się do wzrostu zainteresowania tytułem, co z kolei zaowocowało obfitą korespondencją skierowaną do różnych urzędów i instytucji na terenie kraju. Listy ostatecznie trafiły do ŻIH-u, który w 1979 r. podjął się zadania przygotowywania wniosków obywateli polskich o tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” dla Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie.

Pracę tę powierzono Michałowi Grynbergowi, pracownikowi archiwum ŻIH. Do jego zadań należało prowadzenie korespondencji z zainteresowanymi, zbieranie dokumentacji na temat udzielonej pomocy oraz kontaktowanie się z Yad Vashem. Spraw tych było tak dużo, że w 1986 r. powstała w ŻIH odrębna Sekcja Odznaczeń Yad Vashem zatrudniająca kilku pracowników, a następnie Dział Dokumentacji Odznaczeń Yad Vashem. Funkcjonował on do roku 2004.

Zebrana w nim dokumentacja zawiera relacje zarówno ratujących, jak ratowanych, tym samym stanowiąc znakomite źródło do badań nad stosunkami polsko-żydowskimi w czasie wojny.

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem