Eleonora Bergman odznaczona Narodowym Orderem Legii Honorowej

Dyrektorka ŻIH w latach 2007–2011 otrzymała najwyższe francuskie odznaczenie państwowe

Wide dsc 2780

25 października 2012 Ambasador Francji w Polsce, Pan Pierre Buhler, wręczył wysokie francuskie odznaczenie Pani Eleonorze Bergman, byłej dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie — insygnia Kawalera Legii Honorowej.

Pani Eleonora Bergman została uhonorowana Orderem Legii Honorowej w uznaniu za zaangażowanie na rzecz zachowania i odkrywania na nowo żydowskiej spuścizny kulturowej, która nie należy jedynie do Polski, czy tylko do Europy, ale do całej ludzkości.


Przemówienia z okazji wręczenia odznaczeń Kawalera Orderu Legii Honorowej pani Eleonorze Bergman, Oficera Państwowego Orderu Zasługi panu Markowi Pliszkiewiczowi,


(Rezydencja Francji, dnia 25 października 2012)

Szanowny Panie Premierze, 

Szanowna Pani Minister, 
Szanowny Panie Ministrze,
Szanowny Panie Marszałku, 
Szanowna Pani Dyrektor, 
Szanowny Panie Doktorze, 

Szanowni Państwo, Drodzy Przyjaciele,
 

Zebraliśmy się dzisiaj, by złożyć hołd wybitnym polskim osobistościom, pani Eleonorze Bergman i panu Markowi Pliszkiewiczowi, którym Francja przyznała odznaczenia Orderu Legii Honorowej i Państwowego Orderu Zasługi. 

Order Legii Honorowej został ustanowiony w tysiąc osiemset drugim roku (1802) przez Napoleona Bonaparte, a Narodowy Order Zasługi przez generała de Gaulle’a w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym trzecim roku (1963). Te dwa francuskie odznaczenia państwowe są przyznawane w uznaniu zasług osobistościom, które wniosły szczególny wkład w oddziaływanie Francji oraz szerzenie wartości uniwersalnych, których Francja broni i które propaguje. 

Szanowna Pani Dyrektor, droga Eleonoro Bergman, 

Urodziła się Pani w Łodzi, a studiowała na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, gdzie w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym pierwszym (1971) roku uzyskała Pani dyplom wieńczący te studia. 

Po studiach poświęca się Pani ochronie historycznego dziedzictwa polskiego, jako badacz i kierownik projektu w Pracowniach Konserwacji Zabytków w Polsce, przez ponad dziesięć lat. 

W tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym ósmym (1988) roku dołącza Pani do zespołu w biurze Konserwatora Zabytków w Warszawie, gdzie zajmuje się Pani dziedzictwem żydowskim i prowadzi Pani badania naukowe dotyczące ochrony i renowacji nekropolii żydowskich, co stanowi zadanie ogromne, bo wiele z tych cmentarzy jest całkowicie opuszczonych. 

Później rozpoczyna Pani pracę w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie, następnie zostaje Pani zastępcą dyrektora, a potem dyrektorem tej placówki. 

Dysponując ogromną wiedzą na temat spuścizny żydowskiej w Polsce, wygłasza Pani na całym świecie liczne wykłady poświęcone temu wyjątkowemu dziedzictwu, tym niezliczonym synagogom, które niegdyś wpisywały się w polski pejzaż, cmentarzom, które jeszcze dzisiaj świadczą o niezatartych śladach pozostawionych na przestrzeni wieków na tej ziemi przez polskich Żydów i o znaczeniu ochrony tych miejsc, kryjących w sobie część polskiej i europejskiej pamięci. 

Była Pani konsultantem przy renowacji żydowskiej nekropolii w Wyszkowie – rodzinnym mieście Mordechaja Anielewicza. Przed wojną, połowę mieszkańców miasta stanowili Żydzi, którzy zostali zgładzeni przez nazistów. Była Pani także konsultantem przy odrestaurowaniu cmentarza w Ożarowie, jednej z najstarszych żydowskich nekropolii w Polsce. Wniosła Pani również ogromny wkład w odnawianie kamienic przy ulicy Próżnej, jedynej ulicy żydowskiego getta, która ocalała w Warszawie. 

W roku dwa tysiące pierwszym (2001) w Berlinie, a rok później w Nowym Jorku, była Pani komisarzem wystawy prezentującej archiwum Ringelbluma, którego pełne wydanie Pani przygotowała i które ze względu na uniwersalność i doniosłość dla dziejów ludzkości zostało wpisane przez UNESCO na listę „Pamięci Świata”. 

Jako członek Rady Fundacji Auschwitz-Birkenau zaangażowała się Pani również w szerzenie pamięci o Zagładzie wśród młodych pokoleń całego świata. 

Jest Pani ponadto autorką kilku prac poświęconych historii i architekturze synagog w Polsce. 

Pani Dyrektor, szanowna Pani Eleonoro Bergman, należy Pani do grona najwybitniejszych specjalistów w zakresie dziedzictwa żydowskiego w Polsce. Piastując poszczególne funkcje potrafiła Pani wyeksponować jego bogactwo i wielowiekowe dzieje, a także jego udział, nadal obecny, nadal widoczny, w polskim dziedzictwie historycznym. 

Pani wyjątkowe i niezawodne zaangażowanie na rzecz zachowania i ponownego odkrywania tej spuścizny kulturowej, która nie należy jedynie do Polski, która nie należy jedynie do Europy, ale do całej ludzkości, sprawia, że zasługuje Pani na przyznane dzisiaj przez Francję odznaczenie Orderem Legii Honorowej. 


Eleonora Bergman, au nom du Président de la République, nous vous faisons chevalier de la Légion d’Honneur. 

25 października 2012 r.

 Szanowny Panie Ambasadorze,

 bardzo dziękuję za to wyróżnienie. Jest to dla mnie ogromny zaszczyt. Z głębokim wzruszeniem dziękuję Panu Prezydentowi Republiki za ten honor – i to podziękowanie składam na ręce Pana Ambasadora. Cieszę się, że mogę to zrobić w obecności tylu przyjaciół.

Przyjmuję to wyróżnienie, dziękując zarazem wszystkim, z którymi od wielu lat miałam i mam możliwość i zaszczyt wspólnie działać, gromadząc dokumentację materialnego dziedzictwa polskich Żydów. Synagogi i cmentarze to czasem jedyne już świadectwa ich dawnej obecności w polskich miastach i miasteczkach.

Pracując w tym szczególnym miejscu, jakim jest Żydowski Instytut Historyczny, i zwłaszcza pracując nad Archiwum Ringelbluma – konspiracyjnym archiwum warszawskiego getta – mam stale świadomość, jak wiele zdołała zrobić garstka ludzi – w warunkach trudnych, a właściwie prawie niemożliwych do wyobrażenia – aby ocalić pamięć, aby zostawić świadectwo, które teraz daje nam niepodważalną wiedzę nie tylko o czasach Zagłady, ale o bogactwie kultury ludzi, którzy w niej zginęli.

Tu muszę przypomnieć, że właśnie Emanuel Ringelblum, historyk i nauczyciel, inicjator i organizator tej pracy, traktował historię Żydów polskich jako nieodłączną część historii Polski. Dlatego tak bardzo ważny jest dla mnie list Pana Ambasadora, który mówi o przyznaniu tego wyróżnienia za „zasługi dla zachowania tej części dziedzictwa kulturowego Polski i ludzkości, jaką stanowi historia Żydów polskich.”

Ich praca – to dla nas zobowiązanie przechowania pamięci. Szczególnie silnie to odczuwam, mieszkając w Warszawie, gdzie ślady obecności Żydów w przestrzeni miasta zostały skrzętnie zatarte.

I wreszcie – wśród myśli żydowskich mędrców sprzed wielu lat znajdujemy też wskazania, jak mamy postępować dzisiaj i w przyszłości. Jeden z nich [Rabin Tarfon, żyjący na przełomie I i II wieku naszej ery], powiedział: Pracy jest wiele - nie ty sam obowiązany jesteś ją ukończyć, ale nie wolno ci się od niej uchylać.

 

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem