Spotkanie z kantorem Benjaminem Matisem

Spotkanie z kantorem Benjaminem Matisem odbyło się w głównym hollu Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Wide  78b3837

Spotkanie z kantorem Benjaminem Matisem odbyło się w głównym hollu Żydowskiego Instytutu Historycznego, kantor opowiadał nie tylko o kilku wybitnych kantorach związanych z Wielką Synagogą na Tłomackiem, ale także o swoim dzieciństwie i rodzinnych wspomnieniach. Benjamin Matis jest chazanem w Shelter Rock Jewish Center w Nowym Jorku i prowadzi badania naukowe nad historią muzyki liturgicznej w synagogach Europy Środkowo-Wschodniej. 

Swój wykład kantor Matis rozpoczął od zaprezentowania postaci Gerszona Siroty, nazywanego,,królem kantorów’’ i,,żydowskim Caruso’’ — najsłynniejszego kantora Wielkiej Synagogi, który zdobył uznanie nie tylko polsko-żydowskiej publiczności w Warszawie ale i na całym świece. Gerszon Sirota urodził się w 1874 roku w Odessie, w 1896 zaczął śpiewać w Starej Synagodze w Wilnie, wileńskie koncerty przyniosły mu wielką sławę, dzięki której od 1908 roku otrzymał posadę głównego kantora w warszawskiej Wielkej Synagodze na Tłomackiem. Sirota wyjechał w 1912 roku do Stanów Zjednoczonych na tournee po największych salach koncertowych. W 1927 roku rezygownował z funkcji kantora Wielkiej Synagogi i poświęcił się koncertowaniu za granicami Polski. Zdobył uznanie i podziw krytyków muzycznych, środowiska żydowksiego oraz słuchaczy w Europie i USA. Niepowtarzalny głos — tenor dramatyczny — dawał Sirocie niebywałe możliwości wokalne i interpretatorskie. Głosu Gerszona Siroty możemy słuchać dziś dzięki przedwojennym nagraniom, których wysłuchać mogliśmy podczas spotkania z kantorem Benjaminem Matisem. Gerszon Sirota powrócił do Warszawy w przededniu II wojny światowej. Wraz z zamknięciem getta, Sirota znalazł się w nim razem z rodziną, a od 1941 roku koncertował w Wielkiej Synagodze wykonując pieśni religijne. Gerszon Sirota zginął podczas powstania w getcie warszawskim w bunkrze przy ulicy Wołyńskiej 6.

Drugą postacią, z której życiem i twórczością zapoznał słuchaczy Benjamin Matis był Mosze Kusewicki, który w 1925 roku zastąpił Gerszona Sirotę na stanowisku głównego kantora w Wielkiej Synagodze w Wilnie. Mosze Kusewicki urodził się w 1889 roku w Smorgoniach na Wileńszczyźnie w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej o muzycznych tradycjach. Ojciec Awigdor był nauczycielem śpiewu, a matka Alta — pianistką, natomiast trzej bracia, tak jak Mosze, zostali kantorami. Mosze uczył się śpiewu pod kierunkiem ojca, a później sławnych wileńskich kantorów. Od 1920 roku zaczął karierę kantorską, został głównym kantorem w synagogach w Wilnie (od 1920) i Warszawie (od 1927). Kusewicki miał w swoim repertuarze utwory świeckie, dzięki którym zdobył międzynarodową sławę i koncertował w Europie i Stanach Zjednoczonych. Mimo iż miał propozycje bycia kantorem w wielu innych synagogach na świecie, nigdy nie zrezygnował ze śpiewania w Wielkiej Synagodze w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej znalazł się z rodziną w Związku Radzieckim, gdzie rozpoczął karierę i śpiewał m.in w Tibilisi. Po wojnie wrócił do Polski, ale wyemigrował do Stanów Zjednoczonych w 1947 roku i zamieszkał w Nowym Jorku. Od 1952, do śmierci w 1965 roku, Mosze Kusewicki był kantorem kongregacji Beth El na Brooklynie.

Spotkanie z kantorem Benjaminem Matisem miało niespodziewany i oryginalny finał — po prośbie jednej ze słuchaczek kantor zaśpiewał, dając jedyny w swoim rodzaju, historyczny i unikatowy koncert. Dzięki niemu mogliśmy przenieść się wehikułem czasu do lat przedwojennych, kiedy na Tłomackiem rozbrzmiewał śpiew kantora. 

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem